ŞARKILAR BİTMEZ

Kadehin dudağında yarım 

bir ay ışığı,

rakı beyazı kadar eski bir sükût var masada.

Keyif dediğin biraz hüzünle karışık zaten,

yoksa bu kadar yakışır mı 

geceye insan?

Şarkılar ağır ağır değişiyor,

biri gidiyor, diğeri geliyor

ama hepsi aynı yerden vuruyor.

Bir zamanlar çok güldüğün sokaklar

şimdi bir makam gibi dönüyor içinde;

nihavend bir iç çekiş,

hüzzam bir “ah” bırakıyor boğazına.

Kızının ayak sesleri karışıyor geceye,

hayat diyor ki:

“Bak, hâlâ tutunacak bir dalın var.”

İnsan bazen en çok buna duygulanıyor işte,

gitmeyene, kalanlara,

sessizce yanında duranlara.

Rakı azaldıkça sözler çoğalıyor,

konuşmasan da içinden konuşuyor insan.

Gençliğin bir sandalyede oturmuş,

saçları daha gür,

umudu daha acele.

“Ne çabuk yoruldun” diyor sana,

sen gülümsüyorsun:

“Yorulduk ama güzel sevdik be çocuk.”

Melihat hâlâ fonda,

"yerden yere vurma" diyor ya,

vurmasın…

zaten gönül kendiyle güreşte.

Bazı yenilgiler alkış ister,

çünkü insan ancak böyle büyür.

Gece ilerliyor usta,

keyif dediğin sessiz bir kabulleniş.

Ne büyük iddialar,

ne yüksek hayaller…

Sadece iyi bir şarkı,

temiz bir kadeh,

ve kalbini anlayan birkaç nota.

Şiir dediğin de bu aslında;

hayata küsmeyen bir hüzün,

içinden taşmayan ama

orada olduğunu hissettiren 

bir sevinç.

Devam eder bu gece,

şarkılar biter,

duygular bitmez,

işte bu benim.

Macit CÜNÜNOĞLU

YOLCULUKLAR

İlkbahar gelir

adı umuttur

çünkü her şey biraz çoğalır bu mevsimde;

ışık, ses, yüzler…

ve insan,

kendi içinden düşürdüğü parçayı

yerden alıp

yeniden yerine koyar.

Şehirle sevişmiş olanlar bilir,

bir kente bakmak yetmez,

yeniden tanışmak gerekir.

Vapur dumanı bu kez

boğazına değil,

aklına dokunur insanın.

Martılar bağırır,

kalbine çizik değil

işaret koyar.

Deniz tuzu

dilinde değil,

gülüşünde kalır.

Rüzgâr güneyden eser,

itmez,

omzuna dokunur:

“Bekle,” der,

“Henüz bitmedi.”

Ben yine düşerim yola,

ceplerimde tomurcuklanmış sokaklar,

aklımda yarım kalmamış selamlar.

Samatya’dan geçerim

ilk kez gülümser gibi,

oysa her taş

beni yeniden çağırır.

Dar sokaklar uyanık,

kapılar aralanmayı hatırlamış.

Kadırga nefes alır,

kiliseler yalnız değil,

çanlar sessiz ama

kırgın değil.

İçimde bir şarkı dolaşır,

adı yine Rembetiko,

ama bu kez

hüzün arka masada.

Mırıldanırım:

“Çay elinden,

umut gözünden içilir.”

Ağaçlar kabarır,

bir memleket

yeniden kurulur içimde.

Sur dibinde

eski günlerin gölgesi var hâlâ,

ama şimdi kahkahalar

duvara yaslanmış.

Mahalle kahveleri

sadece sığınak değil,

başlangıç.

Dimitri yok belki,

Agop yok,

Mari başka bir baharda,

ama isimleri

rüzgâr hâlâ biliyor.

Masada çay var,

ucuz.

Sohbet biraz gelecek,

biraz bugün,

dün ise

gülümseyen bir fotoğraf.

Pazardan sesler yükselir:

yarı Türkçe, yarı Kürtçe,

hayat gibi canlı.

“Çilek taze,

bahar yeni!”

İstanbul duyar,

ve bu kez

umursar.

Çünkü bu şehir

yıkımdan değil,

ısrardan beslenir.

Kalabalığı yük değil,

nabız gibi taşır.

On altı milyon derler,

ben baharla birlikte

daha da fazla hissederim.

Afrikalı, Asyalı,

umutla gelmiş hayatlar…

Taşı toprağı altın değil belki,

ama toprağı

tohum tutar.

Cankurtaran’da soluklanırım,

Erol Taş’ın kahvesinde.

Nargile tütmez bu kez,

duvarlar yine Yeşilçam,

ama kötü adamlar

emekli.

Ahırkapı Feneri dimdik,

ışığı denize değil,

zamana düşer.

Geçen gemilere

el sallar.

Ben de sallarım.

Çünkü anlarım:

hayat dediğin

sessiz bir yolculuk,

ama ilkbaharda

insan

yürürken

kendine biraz daha yaklaşır.

Macit CÜNÜNOĞLU

SESSİZ YOLCULUKLAR

İlkbahar gelir

adı umuttur

çünkü her şey biraz çoğalır bu mevsimde;

ışık, ses, yüzler…

ve insan,

kendi içinden düşürdüğü parçayı

yerden alıp

yeniden yerine koyar.

Şehirle sevişmiş olanlar bilir,

bir kente bakmak yetmez,

yeniden tanışmak gerekir.

Vapur dumanı bu kez

boğazına değil,

aklına dokunur insanın.

Martılar bağırır,

kalbine çizik değil

işaret koyar.

Deniz tuzu

dilinde değil,

gülüşünde kalır.

Rüzgâr güneyden eser,

itmez,

omzuna dokunur:

“Bekle,” der,

“Henüz bitmedi.”

Ben yine düşerim yola,

ceplerimde tomurcuklanmış sokaklar,

aklımda yarım kalmamış selamlar.

Samatya’dan geçerim

ilk kez gülümser gibi,

oysa her taş

beni yeniden çağırır.

Dar sokaklar uyanık,

kapılar aralanmayı hatırlamış.

Kadırga nefes alır,

kiliseler yalnız değil,

çanlar sessiz ama

kırgın değil.

İçimde bir şarkı dolaşır,

adı yine Rembetiko,

ama bu kez

hüzün arka masada.

Mırıldanırım:

“Çay elinden,

umut gözünden içilir.”

Ağaçlar kabarır,

bir memleket

yeniden kurulur içimde.

Sur dibinde

eski günlerin gölgesi var hâlâ,

ama şimdi kahkahalar

duvara yaslanmış.

Mahalle kahveleri

sadece sığınak değil,

başlangıç.

Dimitri yok belki,

Agop yok,

Mari başka bir baharda,

ama isimleri

rüzgâr hâlâ biliyor.

Masada çay var,

ucuz.

Sohbet biraz gelecek,

biraz bugün,

dün ise

gülümseyen bir fotoğraf.

Pazardan sesler yükselir:

yarı Türkçe, yarı Kürtçe,

hayat gibi canlı.

“Çilek taze,

bahar yeni!”

İstanbul duyar,

ve bu kez

umursar.

Çünkü bu şehir

yıkımdan değil,

ısrardan beslenir.

Kalabalığı yük değil,

nabız gibi taşır.

On altı milyon derler,

ben baharla birlikte

daha da fazla hissederim.

Afrikalı, Asyalı,

umutla gelmiş hayatlar…

Taşı toprağı altın değil belki,

ama toprağı

tohum tutar.

Cankurtaran’da soluklanırım,

Erol Taş’ın kahvesinde.

Nargile tütmez bu kez,

duvarlar yine Yeşilçam,

ama kötü adamlar

emekli.

Ahırkapı Feneri dimdik,

ışığı denize değil,

zamana düşer.

Geçen gemilere

el sallar.

Ben de sallarım.

Çünkü anlarım:

hayat dediğin

sessiz bir yolculuk,

ama ilkbaharda

insan

yürürken

kendine biraz daha yaklaşır.

Macit CÜNÜNOĞLU

BİR KİTAP OKUDUM

Bir kitap okudum,

ama yalnız gözümle değil,

omuzlarıma çöken yıllarla,

cebimde taşıdığım suskunluklarla,

adını unuttuğum ama sesini hâlâ duyduğum

bütün öğretmenlerle birlikte okudum.

Dün,

zaman dedikleri şey biraz yavaşladı,

torunum Nehir geldi,

ortaokul iki de,

çocuklukla ciddiyet arasında

ince bir köprü kurmuş.

Çantasında bir çuval ödev,

aklında bin soru,

kalbinde henüz kirlenmemiş bir dünya.

Masanın etrafına oturduk,

defterler açıldı,

kurşun kalemler dirildi.

Ben bildiklerimi koydum ortaya,

o merakını.

Bazen yanlış yaptı,

bazen doğrudan bildi,

ama her seferinde

insanın öğrenirken büyüdüğünü gördüm.

Sonra,

en sevdiğimiz yere geldik:

kelimelere.

Laptop açıldı,

Word sayfası bembeyaz,

henüz kirletilmemiş bir vicdan gibi.

Yanlış yazılan sözcüklerin altı

kırmızıyla çizildi,

sanki dilin kanayan yerleri gösterildi bize.

Dikkat edersen düzeliyor her şey,

edemezsen kırmızı kalıyor hata,

hayat gibi.

Bu kez ben geçmedim klavyenin başına,

Nehir oturdu.

Parmakları hızlı,

aklı yaramaz,

düşüncesi biraz şeytani belki

ama temeli sağlam,

çünkü henüz kalbiyle düşünüyor.

Dur dedim.

Yazmadan önce okuyalım.

Çünkü okumadan yazan,

suyunu görmeden yüzmeye kalkar.

Mark Twain geldi aklıma,

eski bir dost gibi.

Mizahı kahkaha değil,

aklın tokadıdır onun.

Tom Sawyer yıllar önce

gençliğimin ceplerinde dolaşmıştı,

bir çocuğun haylazlığında

özgürlüğü öğretmişti bana.

Twain anlatır:

Bir gün hocasına der ki,

“Bir kitap okudum

ama zihnimde hiçbir şey kalmadı.”

Hoca bir hurma uzatır,

“Çiğne” der,

“Ye.”

Yer.

Sonra sorar hoca:

“Büyüdün mü?”

“Hayır” der çocuk.

“Büyümedin ama o hurma

etin oldu, kemiğin oldu,

sinirin, derin, tırnağın,

hücren oldu…”

İşte o an anlar insan,

kitap da böyledir.

Dağılır içine.

Sessizce.

Görünmeden.

Bir kısmı kelime olur,

dilini genişletir.

Bir kısmı bilgi olur,

aklına yerleşir.

Bir kısmı ahlâkına dokunur,

bir kısmı yazına, konuşmana

ince bir terbiye katar.

Bir cümle hayata başka yerden baktırır,

bir paragraf merhameti çoğaltır,

bir sayfa özgüvenini büyütür.

Düşünmeyi öğretir kitap,

sorgulamayı,

susmayı,

gerektiğinde yüksek sesle

itiraz etmeyi.

Sen farkında olmasan da

kitap çalışır içinde.

“Kitap okumak bir şeye yaramaz” derler,

yanılırlar.

Çünkü kitap okumak

çok şeye yarar.

O kadar çok şeye yarar ki

neye yaradığını

saymaya insanın ömrü yetmez.

İyi dostlar,

iyi kitaplar,

bir de huzurlu bir vicdan…

İşte insanın kendine kurabileceği

en sağlam ev budur.

Nehir dinledi,

gözleri kelimelere değdi.

Belki telefon daha parlak,

belki ekran daha cazip,

ama yine de kitapta

başka bir ışık var.

Denemek gerek,

ısrar etmeden,

korkutmadan.

Bazen maya tutar.

Bir de yazıya başlarsa çocuk,

işte o zaman

hayat kendini anlatmaya başlar.

Ben bir kitap okudum dün,

aslında bir çocuğun

geleceğini okudum.

Ve anladım:

Kelimelerle büyüyen çocuklar

dünyayı daha az kırar.

Kolay gelsin dostlar,

yolunuz kelimeden geçsin.

Gazanız mübarek ola.

Macit CÜNÜNOĞLU

DAVUN AĞACI

Geçmişe dönmek diyorlar ya,

sanki bir tren varmış da istasyona yanaşır gibi…

Oysa geçmiş,

bir anda ayakkabısız yakalandığın bir ağaç dalıdır,

altında ırmak akar,

üstünde çocukluğun nefesi titrer.

Ben siyasetten söz etmiyorum,

o kirli defterler çoktan yırtıldı zaten.

İsimler var, evet,

duvarlara asılmış eski fotoğraflar gibi

bakınca tanıdık ama dokununca soğuk.

Kimse demokrasiye yatmadı,

kimse özgürlük diye uykusuz kalmadı.

O yüzden memleket hâlâ

aynı rüyadan uyanıp duruyor

ve her uyanış biraz daha yorgun.

Ben köyüme döndüm.

Şehir bana dar geldi,

kelimelerim bile betonlaştı orada.

Oysa toprak bilir insanı,

ırmak tanır yüzünü,

ağaç adını fısıldar.

Amasya…

Bir harita değil bu,

bir kalp çarpıntısı.

Her sokağı bir yaş,

her taşı bir anı.

Yeşilırmak geçer içimden,

ben onu çocukken geçmiştim.

Sekiz dokuz yaşındaydım,

ceplerimde yaz,

dizlerimde yara.

Kılıçaslan önü sabahı,

okul yolu uzun

ama davun ağacı yakındı.

Dayanamadım,

çocukluk dayanamaz zaten.

Tırmandım göğe biraz,

ayakkabılarımı unuttum yeryüzünde.

Sonra bir ses…

O ses hâlâ kulaklarımda.

“İn aşağı!”

Bir öğretmen değil,

bir dev kükremesi gibi.

Suçum büyüktü,

çünkü merak etmiştim,

çünkü hayata çıkmıştım.

Okula vardık,

adalet oradaydı sözde.

Tahta cetvel,

suskunluk,

öğretilen korku.

Eğitim dediler adına.

Oysa bana öğretilen

başını eğmekti,

düşmemek için değil

sorgulamamak için.

Yıllar geçti.

Dayaklar eskidi,

daum ağacı belki kurudu.

Ama o dal hâlâ içimde.

Hâlâ çıkarım bazen,

ayakkabısız,

dikkatsiz,

umutlu.

Şimdi soruyorum kendime:

Bugün çocuklar ağaca çıkabiliyor mu?

Yoksa ağaçlar mı yok artık?

Eğitim hâlâ

cezayla mı konuşuyor,

yoksa merhameti öğrendi mi?

Ben günlük siyasetten kaçıyorum.

Çünkü dipsiz kuyu.

İsimler değişiyor,

karanlık kalıyor.

Ben çiçeğin tarafındayım,

böceğin,

yeşilin.

Onların kırk yıllık hatırı var.

Yazıyorum,

bir kuple düşsün diye

kent hafızasının defterine.

Belki bir hemşerimin

gönül teli titrer,

belki bir çocuk

ağaca daha cesur çıkar.

Benim şiirim büyük laflar etmez,

benim şiirim ayakkabılarını unutur.

Irmak kenarında durur,

öğretmenin sesini duyar

ama yine de dalı bırakmaz.

Çünkü bazı hatıralar vardır,

can acıtır ama büyütür.

Bazı dayaklar vardır,

bedeni unutur

ama ruh hatırlar.

Ve insan,

en çok da

o hatırladıklarıyla insandır.

Macit CÜNÜNOĞLU

GÜMÜŞLÜ'DEN KALAN

Bir gün geliyor insan,

kendi sesini bile

uzaktan duyar oluyor.

İşte o gün

albümler konuşmaya başlıyor,

fotoğraflar dile geliyor,

zaman susuyor.

Yaşlılık dedikleri,

bedenin değil

hatıraların yorulması aslında.

Yedi yaşında başlıyor her şey,

bir sokakla,

bir bakışla,

bir annenin seslenişiyle…

Yetmişinde bile

aynı sesle irkiliyorsun.

Elimde bir fotoğraf var şimdi,

kağıt sararmış,

kenarları yıpranmış.

Ama içi capcanlı.

Gümüşlü Mahallesi’nden

bir gün düşmüş içine.

Piknikti belki,

Pirler Parkı’ydı, 

muhtemelen de komşuların bağıydı.

Çimenler yumuşak,

gökyüzü bol,

gelecek masum.

Sakibe Abla orada,

hayatın yükünü

gülüşüne sığdırmış.

Sühendan Teyze

sessizce bakıyor,

sanki olacakları sezmiş gibi.

Annem…

Dünyanın bütün telaşına rağmen

bizi bir arada tutan

tek merkez.

Bakışıyla ev kuran kadın.

Ve biz çocuklar…

Sühran, Benan, Fatma, Rezzan, Okan

ve ben.

İsimler yan yana durunca

bir mahalle tamamlanıyor.

Bir şehir nefes alıyor.

Ellili yılların sonlarıydı...

Kimse yalnız değildi,

yalnız kalmak ayıptı.

Kapılar kilitlenmezdi,

gönüller hiç.

Aradan yarım yüzyıl geçti.

Şimdi zaman

bizden hızlı koşuyor.

Komşuluk,

eski bir kelime gibi

ağzımızda eğreti duruyor.

Birer birer çekildik hayattan,

ya da hayat bizden.

Kimi göçtü,

kimi sustu,

kimi sadece hatıra oldu.

Şimdi başka bir çağdayız.

Adına ne dersen de,

ben yalnızlık diyorum.

Kalabalıklar içinde

kimsesiz bir çağ.

Anne baba evlâda hasret,

evlât anne babaya.

Kardeş kardeşe uzak,

aynı evde bile.

Akrabalık,

fotoğraflarda kalmış bir bağ.

Herkes kendi derdine düşmüş,

kimisi geçimle boğuşuyor,

kimisi içindeki sessizlikle.

Kapılar kapalı,

perdeler sıkı,

hayatlar kilitli.

Bayramlar yük oldu,

ziyaretler zahmet.

Gönül yoruldu Macit,

çok yoruldu.

Cenazelerde bile

buluşamıyoruz artık.

Ölüm dahi

bir araya getiremiyor bizi.

Can tatlı elbet,

yaşamak lâzım,

bunu inkâr etmem.

Ama insan

yaşarken eksiliyor.

Ah ne günlere kaldık…

Bizim nesil

buna şahit olmak için mi doğdu?

Daha dün

hayâl bile edemezdik

böyle bir soğukluğu.

Hayat,

ömrün son demlerine

böyle bir armağan bıraktı bize:

Kabullen ya da git.

İşte kapı,

işte sapı.

Ama ben dönüp

bir kez daha bakıyorum albüme.

Gümüşlü’ye,

annemin bakışına,

komşuların sesine.

Ve anlıyorum ki

her şeye rağmen

biz güzel yaşadık.

Acı olan bu değil,

acı olan

bunu bilenlerin artık

birer birer azalması.

Macit CÜNÜNOĞLU

BAKIRCILAR ÇARŞISI

Taşı toprağı altın dediler,

biz altını avuçlarımızda değil

çekiç seslerinin yankısında tanıdık.

Bakırcılar Çarşısı’ndan geçerek

okula değil, hayata giderdik aslında;

her adımda bir meslek,

her vitrinde yarım kalmış bir ömür

bize bakardı.

Demirin ateşle imtihanı vardı orada,

bakırın sabırla incelmesi,

ustanın alnından damlayan terle

çocuğun gözünde büyüyen hayranlık

aynı havayı solurdu.

Aytekin abi dururdu örsün başında,

iri gövdesiyle ateşi gölgelerdi,

bir elinde çekiç

bir elinde uzun pense,

toprağın kaderini döver gibi

aletler yapardı çiftçiye.

Biz bakardık,

sözsüz bir ders alırdık:

Emek böyle bir şeydir,

insanı insana benzetir.

Sonra zaman değişti,

sessizce değil, hoyratça.

Fabrika geldi, seri geldi,

hafif dediler, parlak dediler,

bakırı dolaplardan kovdular.

Alüminyum yerleşti mutfaklara,

melamin girdi sofralara,

petrol kokulu tabaklarla

alıştık geçici olana.

Çarşı sustu,

çekiçler yetim kaldı,

ustaların elleri

zamanın gerisinde kaldı.

Belki Burhan abi hâlâ direniyordur,

bakırdan âlemler yapıyordur,

minarelerin ucuna

göğe bakan umutlar koyuyordur.

Zaten bu ülkede

dua bitmez, inşaat bitmez,

bir şeyler hep yükselir

bir şeyler hep eksilir.

Ne zaman Amasya’ya dönsem

Burmalı Minare’ye uğrarım.

Yedi yüz yıllık bir sessizliktir orası,

insanı kendine çağırır.

Bir köşeye oturur,

çocukluğumu yoklarım,

gençliğimin izlerini taşlarda ararım.

Böyle bir kentte doğmuş olmanın

sessiz bir şükrü çöker içime.

Aidiyet dedikleri

tam da budur işte,

insanın kendini bir yere

emanet edebilmesi.

Yeşilırmak akar,

adını boşa taşımıyordur.

Toprak bereketlidir,

insanı kanaatkâr.

Ramazanlarda

yardım gizli yapılırdı,

veren bilinmez,

alan incinmezdi.

Amasya çelebidir,

gürültüyü sevmez,

iyiliği bağırmaz.

Eczacı Sabahat gelir aklıma,

babamın şakası,

sokağın gülüşü…

Kimi yükselir bu şehirden,

kimi savrulur.

Sıdıka çıkar aklıma,

öğretmenlikten imparatorluğa,

İstanbul’a sığanlar olur,

Amasya’da kalanlar…

Ama bilirim,

taşı toprağı altın denilen yer

her zaman zengin etmez insanı.

Bazı şehirler

para vermez,

hafıza verir.

İnsan ömrü boyunca

oradan beslenir.

Amasya böyle bir yer.

Sevenine yurt,

unutana sızı.

Gidene yol,

kalanına dua.

Tercih senin,

ister kal, ister git.

Ama bil ki

bazı şehirler

insanı hiç bırakmaz.

Macit CÜNÜNOĞLU

BİR O KALDI

Herkes gitti, bir o kaldı.

Yeşilırmak akıyor,

kim bilir kaç ismi taşıyarak,

kaç dili yıkayarak kıyılarından.

Su unutmaz,

taş hatırlar,

insan susar bazen;

susmak da bir hatırlama biçimidir çünkü.

Bir şehir vardı bir zamanlar,

elmaları kokusundan tanınan,

çekiç sesiyle, değirmen uğultusuyla

sabahlarını açan.

Bir şehir ki

farklı diller

aynı sokakta

aynı gökyüzüne çarpardı.

Şimdi o sokaklarda

yalnız ayak izleri var,

kime ait oldukları bilinmeyen.

Bir soyağacı çizilmişti,

dallarında çiçek yerine

işaretler açmıştı.

Her işaret bir mezardı,

yeri olmayan.

Toprak bile yetmemişti

ölülere.

Rüzgâr,

o günden beri

bu şehirde

hep hüzünlü eser.

Herkes gitti.

Kimi uzak limanlara,

kimi adı zor söylenen sokaklara.

Gittiler çünkü kalmak

her gün biraz daha eksilmekti.

Bir ad bırakmak zorunda kaldılar,

bir dili,

bir mezarı.

Bir kişi kaldı.

Adını değiştirdi,

çünkü korkunun

resmî bir dili vardı.

Bunu söylerken

sanki bir suçu itiraf eder gibiydi.

Kalbi hâlâ

kendi adıyla çarpıyordu.

Bir kunduracı tezgâhında

bir tarih oturuyordu aslında.

Eğilmiş,

eski ayakkabıları onarırken

kırık bir yüzyılı

tutkalıyla birleştirmeye çalışıyordu.

Her çivi darbesinde

bir isim daha düşüyordu aklından,

ama kimse sormuyordu artık.

Bir rütbe fazla gelmişti ona

bu ülkede.

Bir kürek indi sırtına,

yalnızca kim olduğu için.

Acı sessizdi,

itiraz da.

Çünkü hayatta kalmak

bazen susmayı gerektirir.

Bir ibadet yerinin köşesinde

tezgâh açtı farkında olmadan.

Taşlar hâlâ oradaydı,

isimler silinmişti ama.

Tarihin ironisi

bazen acı bir gülümsemedir.

“Eskiden kalabalıktı” dedi,

ve kalabalık kelimesi

birden yetim kaldı.

Şimdi bir mezarlık var sadece,

o da yarım.

Ölüler bile

tam kalamamıştı bu şehirde.

Herkes gitti.

Gidenlerin ardından

bir ülke kaldı ama eksik,

bir şehir kaldı ama sessiz.

Bir adam kaldı.

İnkârın tam ortasında

bir kanıt gibi duran.

Bir müze değildi;

canlıydı,

yaralıydı,

hatırlıyordu.

Ve hatırlamak,

bazen en büyük direniştir.

Yeşilırmak hâlâ akıyor.

Belki bir gün

su isimleri geri getirir.

Belki bir gün

taşlar konuşur.

Ama bugün,

bu şehirde

herkes gitti

bir o kaldı.

Macit CÜNÜNOĞLU

ESTER'İN GÖZYAŞLARI

Bugün yine adını andım,

bir mahalle değil de

yarım kalmış bir şarkı gibi düştün içime.

Taşların hâlâ sıcak,

duvarların hâlâ konuşkan,

suskunluğun bile kalabalık senin.

Amasya’nın kalbinde atardın,

renk dediğin boyayla değil

insanla karılırdı.

Ermeni evlerinin pencerelerinde

akşamüstü bir hüzün asılı dururdu,

Selanik’ten gelen muhacirlerin

sandıklarında umut,

ceplerinde yorgunluk vardı.

Yerlisiyle, göçeniyle

aynı gökyüzünü paylaşmayı

erkenden öğrenmiş bir mahalleydin sen.

Yoksulluk vardı, evet,

ama kimse tek başına değildi.

Ekmek bölünürdü,

dert sıraya konur,

sevinç yüksek sesle yaşanırdı.

Komşuluk bir kelime değil,

bir yaşam biçimiydi.

Kapılar kilitlenmezdi geceleri,

çünkü kalpler açıktı.

Dayımın evi düşer aklıma,

benim çocukluğumun merkezi.

O evin duvarlarında

koşarken sürttüğüm dizlerim,

annemin sesinde yankılanan uyarılar,

akşam ezanıyla eve dönüş telaşım durur.

Onlarca anı

birbirine tutunmuş

sokak lambaları gibi yanar içimde.

Köprü başındaki çeşme…

Ah o çeşme başı!

Bir mahalle meclisiydi orası.

Çoluk çocuk, genç yaşlı

hayatın en koyu muhabbeti

orada demlenirdi.

Kadınlar elleri dolu,

yürekleri daha dolu beklerdi.

Emekçi eşlerin yolu gözlenirdi,

bir ayak sesi, bir gölge

umut olurdu akşama.

Bir de yıkılan kilisenin

duvarları arasında kalmış arsası…

Bizim cennetimizdi orası.

Gökyüzü tepemizde,

zaman avucumuzdaydı.

Aşık attık, top oynadık,

toz toprak içinde

mutluluğun zirvesine çıktık.

Akşamları pestilimiz çıkardı,

ama kalbimiz dinçti.

Şimdi soruyorum kendime:

O kadar arkadaşlığı

hangi apartman katında bulacaksın?

Beraber gülmeyi,

beraber düşüp kalkmayı

hangi ekranda öğreneceksin?

Sonra sel…

1948’in karanlık hatırası.

Dağlardan kopup gelen su,

sadece evleri değil

sessizliği de yıktı.

Can gitti, mal gitti,

geriye ağır bir suskunluk kaldı.

Sürüklenen o dev taş kütlesi

yıllarca durdu yerinde,

unutmayın diye,

unutursanız taş olursunuz diye.

Kimse parçalamadı onu,

çünkü acıya dokunmak

saygısızlık sayılırdı.

Bentler yapıldı sonra,

dere dizginlendi,

küçük barajlar oluştu.

Biz çocuklar için

yeni sevinçler demekti bu.

Ziyere’nin, Yenice’nin havuzlarında

sudan çıkmazdık.

Güneş batana kadar

hayatla yarışırdık kulaç kulaç.

Dağın etekleri…

Ah o etekler!

Başka bir âlemdi.

Ulu Mama yatırının ayazması

bizi beklerdi sabırla.

Buz gibi suyu

sıcak yaz günlerinde

içimize serinlik,

ruhumuza sükûnet verirdi.

Ağaçların gölgesi

annelerimizin duası gibiydi.

Surpik teyzenin sesi

hâlâ kulağımda,

“gel” der gibi,

“gitme” der gibi.

Karabit’in gülümseyişi

zamana meydan okur.

Ester’in ayak izleri

her sokakta saklı,

Amasya’nın Dikenleri’nde değil sadece,

bizim hafızamızda da.

Emiş aba…

Bir devrin yürüyen hafızası.

Asırlık hayatında

kaç yangın, kaç göç, kaç yas gördü.

Annemden “dünkü çocuk” diye söz ederdi,

zamanla alay eder gibi.

Elini öptüğümde

tarihe dokunurdum sanki.

Anlattıkları içime işler,

gözlerim çoğu kez

sessizce ıslanırdı.

Ah Savadiye,

sen beni yine aldın,

yıllar öncesine bıraktın.

Bir çocuğun dizine,

bir annenin bekleyişine,

bir mahallenin kalbine…

Bugünlük hoşça kal,

taşların, seslerin,

anıların yerli yerinde dursun.

Bil ki ben

seni anlatırken bile

sana dönüyorum.

Yarın yine buluşuruz,

bir sokak başında,

bir hatıranın tam ortasında.

Macit CÜNÜNOĞLU

SAVADİYE

Bir şehre bazen kapısından girilmez,

insan bir şehre

annesinin suskunluğundan girer.

Ben Amasya’ya

Savadiye’den girdim.

Ata ocağım Gümüşlü’dür, doğrudur,

ama annemin gölgesi

Savadiye’nin taşlarında uzundur.

Dedemin evi oradaydı,

duvarlarında Balkan rüzgârı,

avlusunda yarım kalmış bir göç.

Kırk günlük bir bebekti annem,

takvim 1912,

dünya Balkanlarda dağılıyordu.

Bir savaş yılı kadar ağırdı yükü,

bir kucak kadar çaresizdi kaderi.

Selanik’ten düşüldü yollara,

ana kucağında Anadolu’ya,

ve kader onu

Yeşilırmak kıyısına bıraktı.

Amasya o vakit de sancaktı,

taşında tuğrasında devlet vardı.

Savadiye en eski mahallelerinden,

Ermeni sokaklarının hafızasıyla,

çok dilli bir hüzünle örülü.

Ester o sokaklarda büyüdü,

1900 doğumlu bir hayat,

kızının kaleminde

bir devrin vicdanına dönüştü.

Dokuz yaşında babamı toprağa verdik,

sonra Savadiye

beni bağrına bastı.

Faytoncu İskender dayım

hayatı çoğaltmayı marifet sayardı,

iki yılda bir çocuk,

kazaya kurban gitmeyenler sayıldığında

altıya varmıştı hane.

Lokman Dağı’na yaslanan bahçesi

teras teras yükselirdi,

beş katlı bir emekti toprak.

Domates, biber, patlıcan,

ibadullah bereket,

ceviz ağacı cömertti,

dut ağacının dibi ise

aile mezarlığı…

Yaşama tutunamayan bebekler

büyük bir ciddiyetle

oraya emanet edilirdi.

Pembe bir hayattı bu,

acıyla yoğrulmuş olsa da.

Dayımın sofrasında içki,

abası annemle 

saatlerce memleket konuşurdu.

Toprak çekerdi insanı,

annem bir Rumeli türküsü 

duydu mu

gözleri dolardı.

“Yanıyormuş yeşil köşkün lambası…”

işte o dize

onu yer bitirirdi.

Emiş aba vardı mahallede,

hafızası taş gibiydi.

Annemden söz ederken

“Ne yapar Ava?” derdi,

sanki dün oynamıştı sokakta.

Hüseyin ağanın bahçesi

dağın eteklerini kuşatırdı,

aksi, sert,

toprak ağası edasıyla.

Ama İskender dayımdan çekinirdi,

çünkü Savadiye’de

otorite kâğıttan değil,

karakterden okunurdu.

Savadiye

Amasya içinde apayrı bir dünyaydı.

Dere mahalle gibi,

Kuba gibi.

Muhacir ağırlıklı,

yoksul ama başı dik.

Kent eşrafına

fiziken de ruhen de

tepeden bakan insanlar…

Çalışkan, ahlâklı,

okumaya meraklı,

tutunmaya kararlı.

En önemlisi

yerli halkla kaynaşma çabasıydı,

sessiz ama inatçı.

Kimliğini saklamadan,

kibirlenmeden.

Ve ben bugün diyorum ki:

Amasyalı bir babanın

ve Selanikli asil bir annenin oğluyum.

Bir yanım Yeşilırmak,

bir yanım Balkan rüzgârı.

Savadiye’de öğrendim

hayatın acıyla da büyüyebileceğini.

Ne mutlu bana.

Macit CÜNÜNOĞLU

BARIŞ

İnsanlık,

yorgun bir kelime artık,

ağzımızda yuvarlanıp duran

ama içi giderek boşalan bir kavram.

Bir yüzyılı kanla çizdik takvimlere,

iki büyük savaş,

bir küçük vicdan arası bile vermeden.

Toprak, her seferinde

aynı itirazı etti:

“Beni doyurmuyorsunuz,

beni kirletiyorsunuz.”

Nükleer ateşi

bilimin alnına sürdük,

sonra da

“ilerleme” diye fotoğraf çektirdik.

O günden beri

güneş biraz daha temkinli doğar

bazı coğrafyalarda.

Duvarlar yıkıldı denildi,

betonlar çöktü belki

ama zihinler dimdik ayakta.

Bir ideoloji gitti,

yerine daha açgözlü bir piyasa geldi.

Bayraklar çoğaldı,

insan azaldı.

Yugoslavya parçalanırken

aynalar da kırıldı,

insanlar kendine bakamaz oldu.

Aynı ekmeği bölüşenler

aynı mezarlıkta bile

yan yana yatamadı.

Milliyetçilik,

yaraya sürülen tuz gibi

acıttıkça güç verdi.

Şimdi yeni bir savaş,

eski kelimelerle anlatılıyor:

Güvenlik, çıkar, denge…

Oysa denge

bir çocuğun sırtındaki çantadır,

bir annenin geri dönmeyen oğludur,

bir evin anahtarıdır

artık kapısı olmayan.

Göç yolları uzadıkça

insan kısalıyor.

Kimlikler pasaporttan ibaret,

hayatlar bir haber bülteni süresi.

Ölümler “kabul edilebilir kayıp”,

acı “yan etki” oldu.

Ve etik…

En çok konuşulup

en az davet edilen misafir.

Masalara çağrılmıyor,

çünkü tok konuşmuyor,

çünkü sessizliği yüksek seslerden

daha rahatsız edici.

Barış ise

sloganlarda yaşıyor artık.

Gerçek barış,

çıkar hesaplarına uymuyor.

Silah satmıyor,

borsayı coşturmuyor,

liderleri büyütmüyor.

O yüzden hep erteleniyor.

Oysa barış,

bir anlaşma değil sadece;

etik bir cesaret meselesi.

Güçlü olanın

bir adım geri çekilme erdemi,

haklı olanın

bağırmadan konuşabilmesi.

İnsanlık,

ne zaman ki zaferi değil

onuru ölçü almaya başlar,

ne zaman ki sınırları değil

yaraları korur,

işte o gün

tarih ilk kez

kanla değil,

utanarak yazılır.

Belki o gün gelmez hemen,

ama şiirler bu yüzden var:

Hatırlatmak için.

Unuttuğumuz şeyi

yüzümüze usulca çarpmak için.

Çünkü etik,

kanunlardan önce gelir;

barış,

haritalardan önce.

Ve insanlık,

ancak bunları hatırladığı gün

yeniden

insan olur.

Macit CÜNÜNOĞLU

SON UMUT

İnsan bazen

doğruyu bilmekten yorulur.

Çünkü doğru,

her zaman rahatlatmaz;

bazen uykuyu böler,

bazen ekmeğin tadını kaçırır,

bazen susmayı suç ortaklığına çevirir.

Bize

“idare et” dediler,

“herkes böyle” dediler,

“zamanı değil” diye diye

zamanın kendisini çürüttüler.

Bir çocuğun gözleri

erken büyüdü bu yüzden,

bir annenin duası

boğazında düğümlendi,

bir babanın suskunluğu

eve akşamdan önce girdi.

Biz neyi kaybettik?

Parayı değil,

çünkü yoksulluk 

eskiden de vardı.

Gücü değil,

çünkü zalim her 

çağda güçlüydü.

Biz

utanmayı kaybettik.

Yanlışa bakınca

gözlerini kaçırabilme yeteneğini.

Haklıyken bağırmamayı,

haksızken susmayı.

Bir masa kuruldu dünyaya,

ama herkes davetli değildi.

Bazıları artıklardan pay aldı,

bazıları sofrasını sırtında taşıdı.

Birileri tok yattı

“şükür” diyerek,

birileri aç uyudu

“ayıp olmasın” diye ses çıkarmadan.

Adalet dediler,

ama terazinin kefeleri

önceden ayarlanmıştı.

Eşitlik dediler,

ama bazı isimler

doğuştan ağır basıyordu.

Biz bunu gördük,

görmezden gelmeyi öğrendik,

sonra da

öğrendiğimiz şeye benzedik.

Ahlâk

yüksek kürsülerde anlatılmadı bize;

bir annenin

yalan söyleme dediği 

ilk anda,

bir babanın

haksız kazanca el uzatmadığı o suskunlukta

öğrendik biz ahlâkı.

Şimdi

o suskunluk gürültüde kayboldu,

yalan makbul,

haksızlık “akıl” oldu.

En çok da

iyi insanlar yoruldu.

Kötüler değil

onlar rahat uyudu.

Çünkü kötülük

kendini sorgulamaz.

Ama iyilik,

her gece vicdanına 

hesap verir,

“bir şey yapmalıydım” diye

uykusuz kalır.

Bir çocuk

soruyor artık:

“Büyüyünce ne olacağım?”

Eskiden meslekti cevap,

şimdi

“adam kalabilecek miyim?”

diye soruyor içinden herkes.

Yine de

tam burada bırakmıyorum sözü.

Çünkü bu şiir

yenilginin değil,

inatla insan kalmanın defteridir.

Kalp hâlâ sızlıyorsa,

vicdan hâlâ geceye sığmıyorsa,

demek ki

her şey bitmedi.

Belki dünya düzelmez,

ama insan

kendini tamamen kaybetmez.

Birinin elini tutmakla başlar bazen ahlâk,

susmamakla,

yalanı alkışlamamakla,

kötülüğe benzememekte ısrar etmekle.

Ben hâlâ

iyiliğin modası geçmedi diyorum.

Belki pahalıya mal oluyor,

belki yalnız bırakıyor insanı,

ama ucuz yaşatmadığı kesin.

Ve eğer

bu kadar kirin içinde

hâlâ rahatsız oluyorsak,

işte bu

en büyük derttir

ve aynı zamanda

son umuttur.

Macit CÜNÜNOĞLU

HEYBELİ'DE AKŞAM

Heybeli’deyiz

mehtap masaya eğilmiş

kadehin dudağında ince bir titreme

deniz rast tutuyor bu gece

ve ben

yıllardır içimde biriktirdiğim suskunluğu

yavaşça açıyorum.

Masamda Yesari Asım

harfleri yorgun

elif biraz kambur

mim içe dönük

nun kaderle barışık

mürekkep değil bu

zaman akıyor kâğıttan.

Nihavent giriyor akşamla

yarım kalmış sevinç gibi

bir kadının adı

dilimin ucunda değil

kalbimin arka sokağında

ne tam gitti

ne kaldı

işte o aralık

buseliktir.

Hüzzam ağır adımlarla

çöküyor omuzlarıma

“dayandın” diyor

“çok şey sustun”

erkekliğin sessiz hâli

en çok burada öğrenilir

kimseye anlatmadan

ayakta kalmak.

Uşşak dokunuyor içime

ana sesi gibi

ilk utanma

ilk bekleyiş

sokak lambasının altında

kendimle ilk tanışmam

insan en çok uşşakta

masumdur

en çok orada affeder kendini.

Segâh kırık

ama gururlu

eksik tarafımla

barışıyorum

“olsun” diyorum

“böylesi de yakıştı bana”

yaş almak

biraz da segâh bilmektir.

Rast tutuyorum geceye

denge için

hayata küsmeden

devam edebilmek için

ne kahkaha

ne ağıt

sadece nefes

sadece sürmek.

Hicaz uzaktan geliyor

göçmen bir sızı

dönülmeyen yerler

söylenmeyen cümleler

memleket bazen

bir şehir değil

bir makam olur.

Kadehler azalıyor

gönüller çoğalıyor

sarhoşluk bu değil

hatırlamanın baş dönmesi

mehtap hâlâ masada

Heybeli hâlâ şahit

Yesari Asım susuyor

ben de...

Ama bu masa dağılmaz

bu şiir bitmez

çünkü bazı geceler

insan eğlenmez

sadece meşk eder ve mehtaba çıkar Heybeli'de...

"Yaşasın aşk" diye diye.

🌙🍷

Macit CÜNÜNOĞLU

SOFULAR'DA KALAN

Bugün Sofular’dayım,

bir kentin kendine baktığı aynadayım.

Yokuşları omzuma yaslanmış yıllar gibi,

her adımda çocukluğum gıcırdıyor.

Bir cami ezanı dolaşıyor taş duvarlarda,

bir hastane kokusu,

bir annenin sessiz ateşi

sızıyor sabahın içine.

Sofular…

Amasya’nın kalbi gibi atar,

ne çok şey saklar göğsünde.

Vali Konağı bile burada durmuş

bir devlet ciddiyetiyle değil,

bir mahalle büyüğü edasıyla.

Hürriyet İlkokulu,

adı bir darbeden yadigâr,

ama bahçesinde çocuk gülüşleri

en güçlü bildiriyi çoktan yazmış.

Pirler Parkı…

Adını anmak yetmez,

sayfalara sığmaz.

Sırtımızı türbeye verdiğimiz günler

hala sıcaktır avuçlarımda.

Bayır aşağı serilen kilimler

birer renkli harita gibiydi,

her biri bir komşuya,

bir muhabbete çıkardı.

Semaver konuşurdu önce,

tıkır tıkır, sabırlı bir ihtiyar gibi.

Çörekler çoktan kaderini kabullenmiş,

bakla dolmaları sessiz bir bayram beklerdi.

Sepetlerde masmavi yumurtalar…

Karga pabucuyla boyanmış,

çocuk sevinciyle toklaşmayı bekleyen

küçük mucizelerdi onlar.

Ah o kalabalık yalnızlıklar!

En az iki üç komşu,

birlikte kurulan dünyalar…

Çocukların sevinci

göğe bırakılan bir balon gibi

hiç düşmeyecek sanılırdı.

Rüyadaydık belki,

ama uyanmak istemiyorduk.

Biliyorum…

O günler geri gelmez.

Takvim acımasızdır,

insan daha acımasız.

Ama hafıza var ya,

insanı bir anda çözer.

Bir an,

gözlerim buğulanır,

yüreğim geçmişe

binlerce selâm gönderir.

Ve ben,

yaşadığım her sahneden

sonsuz yolculuklara çıkarım.

Sofular benim çocukluğumdur.

Yetkinlerin evi,

babamın dost sohbetleri.

Doğan Sokullu,

okuldan çıkıp koştuğumuz yokuşlar.

Cemalettin abilerin

kapı aralığında kalan gülüşleri…

Hepsi hâlâ burada,

biraz sessiz,

biraz yorgun.

Kışları hatırlarım.

Kocacık Çarşısı’na yürürdüm,

tahin, pekmez almak için.

Soğuk iliklerime işlerdi,

ama eve dönüşte

annemin bakışı ısıtırdı beni.

Verem Savaş Hastanesi…

Adını anınca içim daralır.

Koğuşlar doluydu,

ince hastalık

ince ince alırdı canları.

Yokluk yıllarıydı,

anam aç kaldı çocuklarını doyurmak için.

Babası olmayan evlerde

anneler hem duvar,

hem çatı,

hem kader olurdu.

Dispanserden alınan ilaçlar,

Moto Fahri abinin vefası…

Unutulur mu?

Ateş düştüğü yeri yakar,

ama dost eli

ateşi biraz olsun söndürür.

Evet,

trajediye daldım belki.

Bağışlayın.

Bu hayat neşeyle açılır,

acıyla kapanır.

Kim sancısız geldi bu dünyaya?

Volkan haklıydı:

Herkesin bir derdi var,

durur içerisinde.

Ama bak Sofular!

Hâlâ ayaktasın.

Taşın, toprağın direnmiş.

SİT olmuşsun,

kendini kurtarmışsın.

Yoksa müteahhitler çoktan

ruhunu betonla kaplardı.

Orman arkanda,

Yeşilırmak önünde…

Manzara beş yıldız,

vicdan sıfır olurdu.

Demek ki kurtuldun.

Öyleyse sana da,

komşuma da

uzun ömürler.

Bir Gümüşlülü olarak

başımı saygıyla eğiyorum.

Ve biliyorum,

bir gün ben de

bu sokaklardan çekileceğim.

Ama Sofular kalacak.

Bir çocuğun gülüşünde,

bir semaver sesinde,

bir hatırada…

Ve benim şiirimde.

Macit CÜNÜNOĞLU

PİRLER'İN MARTISI

Amasya küçüktü derler,

inanma.

Bazı şehirler haritada değil,

insanın içindedir.

İki parkı vardı evet,

ama iki parkla

bir ömür büyütürdü insanı.

Biri Yeşilırmak’a yaslanırdı,

suya bakarak yaşlanırdı çınarlar.

Belediye bahçesi…

Pikabın iğnesi plağa değince

zaman çizilirdi.

Şükran Ay söylerdi,

“Sevemedim kara gözlüm…”

Ses, ırmağı aşar,

karşı mahallelerin akşamına karışırdı.

Diğeri Pirler…

Hem park,

hem mesire,

hem de çocukluğumun açık defteri.

Hıdırellez geldi mi

yokuşlar sevinçle aşılırdı.

Örtüler serilirdi toprağa,

bakla dolması menünün efendisi,

anneler gülümser,

babalar sessizleşirdi.

Ben o günlerde

dünyanın ağır bir kelime olduğunu bilmiyordum.

Bir salıncak yeterdi göğe çıkmaya,

bir martı

yeterdi özgürlüğe inanmak için.

Belediye parkında

Emrullah Usta’nın dondurması

yalnızca serinlik değildi,

bir mevsimdi.

Erirdi dilimde,

ama hatıramda kalırdı.

Amasya kendi yağıyla kavrulurdu,

kimse acele etmezdi.

Herkes herkesi tanırdı,

en çok da suskunluğunu.

Eğlence azdı ama sahiciydi:

sinema,

park,

bir de Ziyere havuz başı.

Ah Ziyere…

Suyun sesiyle büyüdük biz.

Yenice sonra geldi,

ama yüzmenin aslı

orada öğrenildi.

Büyükler rakı masalarını kurardı,

karpuzlar suyun altında serinlerdi.

Sazlar varsa

şarkılar uzardı geceye,

kahkahalar

salkım söğütlere asılırdı.

Bunlar sefalı günlerdi,

itirazım yok.

Ama içimde hâlâ

bir bayram sabahı saklı.

Amasya’yı yazdıkça

çocuk yanım uyanıyor,

iştahım kabarıyor,

kalemim hafifliyor.

Roman yazacak sabrım olmadı belki,

ama hatırayı dürüstçe anlatmak

başlı başına bir iştir.

Süslenmiş cümleye değil,

doğru kelimeye inanırım.

Yoksa söz boşalır,

geriye bir çuval kalır,

içi rüzgâr.

Bu şehir

kanaviçe gibi işlenmeli.

Sokak sokak,

taş taş,

gölge gölge.

Ben de elimden geldiğince

onu yapıyorum.

Layık olabildim mi,

onu zaman bilir.

Ama bildiğim bir şey var:

Amasya yazılmadan durulmaz.

Orada doğmuşum,

orayla büyümüşüm.

Her mahallesinde

bir yaşım durur.

Her sokağında

bir hatıram nefes alır.

Hafızam bedenimle yürür,

altmış yetmiş yıl öncesi

bugün gibi taze.

Üzerine hasret eklerim,

karşınıza eski Amasya çıkar.

Kötü mü?

Değil.

Bu bir şarkıdır aslında.

İçinde sevda vardır,

hüzün vardır,

umut vardır.

Ben de Samanyolu’nu mırıldanır gibi

yazarım bazen.

Gözlerimdeki yaşı

yüreğime akıtırım.

Ve Pirler’in martısı

döner dolaşır,

bir gün yine

çocukluğuma konar.

Macit CÜNÜNOĞLU

YORGUN RUHUN FERYADI

Yazmaktan yoruldum diyorsun,

oysa yorulan kalem değil,

kalemin dokunduğu kalp…

Her kelime bir çarpışma artık,

her cümle bir savunma hattı.

Bir mevzu açıyorum diyorsun,

insanlar dinlemiyor,

ölçüyorlar.

Tartıyorlar,

etiketliyorlar,

sonra da bir kenara bırakıyorlar

kırık bir eşya gibi.

Algılar başka bir dünya…

Evet.

Senin dünyan derin,

onlarınki yüzey.

Sen denize dalıyorsun,

onlar suya taş atıp

çıkardığı sese bakıyor.

Basit diyorlar,

çünkü basite alışmışlar.

İlkel diyorlar,

çünkü hissetmek cesaret ister,

onlar korkak.

Oysa hayat…

Ah hayat!

Bir bakabilselerdi görürlerdi:

Her sabah başka bir şiir,

her akşam başka bir ağıt.

Bir çocuğun susuşunda,

yaşlı bir kadının penceresinde,

sokağın köşesinde bekleyen

eski bir aşk var.

Her yaşam dilimi duygu yüklü.

Bir insanın omuz düşüşünde

koca bir roman saklı.

Bir vedanın sessizliğinde

bin kelimelik bir çığlık var.

Sen bunu görüyorsun.

İşte mesele bu.

Soruyorsun:

“Ben çok mu romantiğim

yoksa aptal mıyım?”

Hayır.

Sen duyguyu zayıflık sanmayanlardansın.

Bu çağda nadir bir kusur bu.

Romantik olmak değil bu,

insan kalmak.

Aptallık hiç değil,

çünkü aptal olan

hiç sorgulamaz,

hiç yaralanmaz,

hiç yorulmaz.

Sen yoruluyorsun.

Çünkü taşıdığın şey ağır:

Empati.

Çünkü sırtında başkalarının da kalbi var.

Onlar kendi kabuklarında yaşarken,

sen başkalarının acısını da hissediyorsun.

Bu seni yavaşlatıyor,

ama derinleştiriyor.

Unutma:

Herkes hızlı yürüyebilir,

ama herkes derine inemez.

Yazmaktan yoruldum diyorsun,

ama yazmasan ne olur biliyor musun?

İçinde biriken kelimeler

seni yazmaya zorlar yine.

Çünkü sen sustuğunda bile

şiir düşünenlerdensin.

Belki de senin kaderin bu:

Anlaşılmamayı göze alıp

anlamaktan vazgeçmemek.

Ve şunu bil:

Bu dünyada herkes çoğunluk olabilir,

ama çoğunluk olmak

haklı olmak değildir.

Sen azınlıksın.

Duyguda, derinlikte, empatik bakışta.

Ama az olan her şey değerlidir.

Yorul,

ama kendinden vazgeçme.

Çünkü bu dünyanın

senin gibi insanlara

sandığından çok daha fazla ihtiyacı var.

İstersen bir gün,

hiç şiir yazmadan da

oturur susarız.

O da bir şiirdir, onu da yazarız usta, yeter ki sen iste.

Macit CÜNÜNOĞLU

VİCDANIN COĞRAFYASI

Bir çocuğun ağlaması

hangi ülkenin sınırına takılır?

Bir annenin feryadı

hangi büyükelçilikten vize ister?

Yeryüzü haritalarla bölünmüş olabilir

ama acının dili tektir.

Gözyaşı ne mezhep sorar

ne bayrak rengi.

Suriye’de bir ev yıkılırken

sadece taş düşmez yere,

bir masal yarım kalır,

bir ninni susar,

bir baba çaresizliği öğrenir

ilk kez ve sonsuza kadar.

İran’da geceler uzun,

sokak lambaları bile ürkek.

İnsanlar konuşurken

kelimelerini tartar artık,

çünkü her cümle

bir kapı gıcırtısı gibi

başına yıkılabilir.

Denizlerde dolaşan gemiler var,

çelikten, soğuk, duygusuz.

İçlerinde insan değil

hesaplar uyur.

O hesaplar ki

bir çocuğun ömrünü

“yan hasar” diye yazar deftere.

Kadınlar vardır,

enkazdan önce doğurmuş,

enkazdan sonra

çocuğunu toprağa vermiş.

Saçlarına erken düşen aklar

ne yaşlılıktır ne kader,

sadece çok fazla tanıklık.

Liderler kürsülere çıkar,

barış der, sabır der, sükûnet der.

Ama barış,

silah sesiyle konuşulmaz.

Sükûnet,

mezar başında vaaz verilerek sağlanmaz.

Üç kuruşluk menfaatler için

insan onuru pazarlık konusu.

Vicdan indirimde,

merhamet stokta yok.

Oysa insan dediğin

önce insan kalmalı,

sonra taraf olmalı.

Bir çocuk daha ölmesin diye

bir koltuk biraz sarsılsa ne olur?

Bir anne daha ağlamasın diye

bir bayrak biraz eğilse ne kaybedilir?

Bilmezler ki

dünya sadece güçlülerin omuzlarında durmaz.

Mazlumun duası vardır

ve o dua,

ne tanktan korkar

ne füzeden.

Gün gelir,

yıkılan şehirler yeniden kurulur.

Ama yıkılan vicdanlar

en zor onarılandır.

Ve biz,

hâlâ insan kalabilenler,

sessiz kalmadığımız her an

bu karanlığa bir mum yakarız.

Çünkü "insanlık,

ancak hatırlandığında yaşar."

diyen taraftayız.

Macit CÜNÜNOĞLU

HATIRALARIN AĞIRLIĞI

Bazı şehirler vardır,

insanın adını ezberler çocukluğundan.

Sokakları seni tanır,

ağaçları sesinden bilir kim olduğunu.

Benim kalbim

bir kentin yamaçlarında kaldı,

ırmağın suyuna karıştı

ve bir daha tam olarak dönmedi.

Bir zamanlar

ellerim toprak kokardı,

avuçlarımda meyvenin güneşi vardı.

Bir dala uzanırken

geleceği düşünmezdim,

çünkü gelecek

o anın kendisiydi.

Sonra büyüdük…

Büyümek dedikleri şey

biraz unutmakmış meğer.

Beton geldikçe

hatıralar çekildi kenara,

ağaçlar sustu,

kuşlar başka semtlere taşındı.

Şimdi dönüp baktığımda

en çok neyi özlüyorum biliyor musun?

İsmi olmayan mutlulukları…

Sebepsiz gülüşleri,

bir incirin yarılışındaki sesi,

bir dutun parmakta bıraktığı lekeyi.

Zaman acımasız değil,

insan acımasız.

Toprağı unutan,

yeşili görmeyen,

anıdan utanır hale gelen insan…

Ama yine de

kalbimde bir yer var hâlâ,

kimseye vermediğim.

Orada bir kent durur,

bir bağ, bir ağaç,

bir çocuk

ve hiç kaybolmayan bir ses:

“Unutma…”

Unutmuyorum.

Yazıyorum.

Çünkü bazı sevdalar

susarak ölür,

yazılarak yaşar.

Ve ben

yaşatıyorum.

Macit CÜNÜNOĞLU

YEŞİLIRMAK'IN HAFIZASI

Gurbet dedikleri

bir tren garında başlar bazen,

bazen bir telefonun ucunda titreyen

“iyiyim” yalanında.

İnsan uzak düşünce anlar

yakının aslında ne kadar derin olduğunu.

Amasya mesela…

İçindeyken sıradan sanılan,

uzaktayken geceleri uykudan uyandıran

bir iç sızısıdır.

Pirler Parkı’nı düşünürüm,

kaç kişinin gözünde tütüyor şimdi?

İki adım ötede dururken

uzay boşluğu kadar erişilmez

olan o banklar,

çınar gölgeleri,

susarak konuşan taş yollar…

Yaşanmışlık varsa,

anı ağırsa,

insan her gün biraz daha

orada yaşar aslında.

Amasya durduk yere

şehzadeler yetiştirmedi.

Taşının sabrı,

suyunun terbiyesi vardı.

Kimi tahta çıktı,

kimi tarihe gömüldü

ama hepsi bu kentin

rüzgârından payını aldı.

Burası tek katmanlı bir şehir değil;

her sokağı bir çağ,

her kapısı bir hikâye.

Hamamlarında buhar değil

yüzyıllar yükselir,

mabetlerinde dua değil

hafıza yankılanır.

Ve Yeşilırmak…

Adını söyleyince bile

insanın içi serinler.

Dost olursan içine akar,

düşman olursan susar.

Zoraki şair yapar adamı;

kelime bilmesen

iç çekiş öğretir.

Beş bin yıl öncesinden başlar anlatmaya,

Etilerle açar sözü,

Pontus’la devam eder,

Selçuklu’da durur,

Osmanlı’da derin bir nefes alır.

Bir ara aşkı anlatır,

Ferhat’ı anar.

Dağı nasıl deldiğini değil,

sevdayı nasıl taşıdığını söyler.

Başın ağrıyorsa

Lokman Hekim’i gösterir,

yolunu kaybettiysen

Strabon çıkar karşına,

“korkma” der,

“burası haritadan ibaret değil.”

Salkım söğütler eğilir kulağına,

“özledik” derler.

Ama Yeşilırmak dertlidir.

Yüksek duvarlarla çevrilmiş,

kendine yabancılaştırılmıştır.

Sorup durur Amasyalılara:

“Ben ırmak mıyım,

kanal mıyım?”

Cevap veren olmaz.

Herkes kendi yıkıntısının

enkazında meşguldür.

Mahalleler silinirken,

konaklar bir bir düşerken

sessizlik galip gelmiştir.

Bir tek Hatuniye kurtulmuştur;

o da her gün

kameralara gülümseyerek

yalnızlığını saklar.

İris nehri akmaya devam eder,

Karadeniz’e doğru

sessiz bir vedayla.

Ama aşk…

Bu topraklarda aşk

hiç eksilmez.

Bağlar hâlâ inatçıdır.

Elma, üzüm, kiraz

direnir zamana.

Taşova’nın bamyası

bereket diye çıkar sofraya.

Bağ bozumu bir törendir burada,

müzik eşlik eder toprağa.

Merzifon’un karası,

Ziyere’nin yapıncağı,

Yenice’nin çavuşu

Garbis ustanın evinde

sıraya girer.

Şarap olurlar,

biraz sarhoş,

biraz umut.

Ah Amasya…

Gel desem gelmezsin,

git desem gitmezsin.

Yerleşmişsin yüreğimin tam ortasına,

ne sökebiliyorum

ne de vazgeçebiliyorum.

Hasretin tırmalar her gün,

acıtır ama

garip bir şekilde hoşuma gider.

Çünkü sen

benim alın yazımsın.

Kaderim,

ve bitmeyen aşkımsın.

Macit CÜNÜNOĞLU

İNSAN OLMAK

Bazen bir fotoğrafın karşısında durur insan,

zaman durur sanırsın

ama duran yalnızca senin nefesindir.

Siyah-beyaz bir kare,

kenarları hafif yıpranmış,

içinde gencecik yüzler…

Henüz kaderin el yazısı

alınlara bu kadar sert basmamışken.

Yıl bin dokuz yüz altmış yedi.

Öğretmen okulunun son sınıfı…

Devletin verdiği umut kadar ekmek,

iki aylık bir staj,

bir ömür sürecek bir mesuliyet.

Tahtaya tebeşirle yazılan ilk kelime

“insan”dı belki de,

ama biz daha bilmiyorduk

ne kadar ağır bir sözcük olduğunu.

Sol başta Salim durur,

can arkadaşım,

gülüşü yarım kalmamış bir zamandan.

Şimdi toprağın serinliğinde uyur.

Toprak adil midir bilmem

ama herkesi eşit alır bağrına.

Birer birer eksildik biz,

sıra numarasıyla değil,

yüreğin tam ortasından.

Yitirdiklerimiz sayıyla bitmez,

takvim yaprakları yetmez onları anmaya.

Her biri ayrı bir ses,

ayrı bir kahkaha,

ayrı bir hatıra yükü omuzlarımda.

Nur içinde yatsınlar derim,

ama özlem hiç yatmaz,

ayakta bekler geceler boyu.

Mustafa Soydemir gelir aklıma,

Tatarlar Mahallesi’nden,

aynı okulun başka bir zamanından.

Gazi Eğitim’den geçmiş,

müziği hayata tutunma biçimi yapmış.

Parmakları notalara değdi mi

dünya bir anlığına

daha katlanılır olurdu.

Şimdi videolardan izlerim,

bir ekranın camında bulurum sesini.

İyi ki sosyal medya derim,

iyi ki teknoloji…

Yoksa bu hasreti

hangi mektup taşırdı?

Zileli Fevzi…

Ah Fevzi…

Sesi bir türkü gibi dolaşırdı sınıflarda.

Bir söyledi mi susardı gürültü,

utanırdı duvarlar bile.

O da göçtü,

kimliğini bırakıp,

şarkılarını alıp gitti.

Geriye titreşen bir boşluk kaldı.

Gidenlerin çoğu altmışında,

yetmişin eşiğine bile varamadan.

Ne tuhaf bir adalettir bu dünya,

kimine uzun bir ömür,

kimine yarım bir cümle.

Genç yaşta gidenleri düşündükçe

biz yaşlı sayılırız belki,

ama bu yaşamak mıdır?

Kirli savaşlarda düşen fidanlar gelir aklıma,

ellerinde oyuncak yerine korku,

ceplerinde gelecek yerine ölüm.

Utanırım yaşadığımdan.

Evet, utanırım.

Çünkü bazı acıların karşısında

nefes almak bile fazlalık gibi gelir.

Dua etmeye kalksam

kelimeler boğazımda düğümlenir,

yüreğim çarpar,

sanki beni de çağırır geçmiş.

Gözlerim dolar,

sessizce taşar.

Ama ağlamak da insanlıktır.

Hatırlamak da.

Unutmamak,

unutturmamaya çalışmak da.

Bir fotoğrafın önünde durup

“Biz neydik, ne olduk?” diye sormak…

İnsan olmak tam da budur belki:

Acıyı inkâr etmeden yaşamak,

kaybettiklerinin adını

kalbinle söyleyebilmek.

Ben insanım.

Bu yüzden canım yanar.

Bu yüzden hatırlarım.

Bu yüzden bazen susar,

bazen yazıya sığınırım.

Çünkü yazmak,

gidenlere kalan

en dürüst selamdır.

Macit CÜNÜNOĞLU

HER ŞEYE RAĞMEN

Yavan bir çağdayız,

ekmeğin tuzu kaçmış, 

kelimelerin tadı.

Renkli ekranlar var,

ama siyah beyaz düşüyor 

içimize akşamlar.

Ne sevinç sevinç gibi

ne de keder eskisi kadar sahici.

Gülüyoruz, evet…

ama yüzümüz gülüyor yalnız,

kalbimiz izinli bugün.

Yalnızız.

Kalabalıklar içinde üstelik.

Omzumuza çarpıp geçenlerin

ne adını biliyoruz

ne acısını.

Her biri kendi iç yangınına

kendi küllüğünü taşıyor.

Birbirimize dokunmadan

yanıp sönüyoruz.

Eskiden böyle miydi?

Değildi.

İnanırdık bir şeye;

bir söze, bir kavgaya, bir aşka.

Mangal gibi yüreklerimiz vardı,

omurgalı hayallerimiz.

Bir masaya oturduk mu

dünyayı değil,

evreni meze yapardık dostluğa.

Şimdi masalar var,

ama dostluk yok;

sandalyeler dolu,

yürekler ayakta.

Şarkılar sustu.

Ezberimizdeki dizeler

uzak bir ülke artık.

Necip Fazıl’ı bir çırpıda söyleyemez olduk,

beklemek bile yoruyor insanı.

Kimi bekliyorduk o dizelerde?

Bir kadın mıydı,

bir devrim mi,

yoksa kendimizin eski hâli mi?

Atilla İlhan’ın

hiç yaşamayan kadınları gibi

biz de hiç olmamış mıyız aslında?

Bu vatan çok güzel.

Bunu inkâr edemem.

Güneşin en iyisi bizde,

suların en çağlayanı.

Bulutlar sevda taşıyor hâlâ,

rüzgârlar inatla anlatıyor kendini.

Ama bayram sabahı

çarpmaz oldu yürek.

Pencere aralanıyor,

içeri giren yalnız sessizlik.

Yorgunuz.

Kavgadan değil sadece,

anlaşılmamaktan.

Didişmekten değil,

duyulmamaktan.

Kolumuz kanadımız kırık,

süt dökmüş kedi misâli

sessiz ve tedirgin.

En küçük hayat belirtisini

bir mucize sanacak hâle geldik.

Bazen Pavese düşüyor aklıma.

“Artık sabahı da kaplıyor acı.”

Ne ağır cümle…

Güçsüzlüğünü seyreden bir adamın

kendiyle yaptığı son hesaplaşma.

Sokakta çarpıp geçenlerin

hiçbir şeyden habersiz oluşuna şaşırırken

biz de kaç acının yanından

başımızı çevirerek geçtik, 

kim bilir?

Yazmak…

Bir direnme biçimi belki de.

“Artık yazmayacağım” diyenlerin

en çok yazdığı yerden kırılıyor insan.

Biraz cesaret diyor ya,

bütün mesele o işte.

Yaşamak için de

ölmeyi düşünmek için de

aynı cesaret gerekiyor.

Ama bak,

her şeye rağmen

hayat hâlâ güzel.

Bayramlar hâlâ bayram.

Bir çocuk gülüyorsa bir yerde,

dünya henüz bitmedi demektir.

Öyleyse neşen bol olsun,

sevgin eksilmesin.

Kararmasın yürekler,

kurumasın göz pınarları.

Barış selamlasın insanlığı,

açlığın ve yoksulluğun utandığı

savaşsız, sömürüsüz

bir dünya sabahında.

Ve biz…

Her şeye rağmen

insan kalabilmenin gururuyla 

yaşayalım umut dolu yarınlarla.

Macit CÜNÜNOĞLU

KAYBOLAN DÜNYALAR

Bir mahalle vardı

adını artık kimse fısıldamıyor,

taşları yerinde

hatıraları sürgünde.

Gümüşlü’ydü adı,

Amasya’nın kalbinde atan

utangaç bir nabız gibi.

Selağzı’na komşu,

çok kalabalık değil

ama çok insandı.

İnsan derken;

aynı ekmeği bölen,

aynı acıyı susarak paylaşan

Türk’üyle Ermeni’siyle

bir ömürlük bir kelimeydi mahalle.

Caminin gölgesinde Selçuklu dururdu,

Vakıfhan’da Osmanlı’nın nefesi,

taşlar bile birbirine saygılıydı

o yıllarda.

Şerafettin amca vardı,

müdür değil,

okuldan çok vicdan öğreten.

Yervant usta tornasında

demiri değil,

dostluğu yontardı.

Gülizar abla fanile satardı

ama asıl sattığı neşeydi,

Agop’la birlikte.

Taşdemirler kentin yükünü taşırdı,

Nimet abla komşuluktu,

Emel gazetesiyle

şehir kendini okurdu.

Yumuk ailesi sokakta

sözün tartısıydı,

Kumru teyze

Surpik’ten kalma bir ninni gibi

kapı aralıklarında dururdu.

Hasan’lar vardı her türlüsüyle;

ormancısı, kondüktörü,

biri ağacı bilirdi,

biri yolu.

Aziz amca,

Selim meyhaneci,

saatçi Hafız

zamanı durduramazdı

ama yüzleri yaşlandırmazdı.

Banyolu Mustafa

şehir efsanesiydi,

Mehmet Bilgili serveti karısından

daha çok konuşulandı.

Terkos çeşmesinden

su değil,

hayat akardı.

Mayk abi vardı yukarıda,

yaşı bizden büyük,

hikâyesi erken.

Moto Fahri,

sağ açık,

sağlık memuru,

kolumuzda izi kalan

çocukluk ağrılarımız.

Çarşıya inerdik sonra;

Rıfkı balığı,

Şükrü eti,

İsmet ekmeği

aynı samimiyetle verirdi.

Mari’nin pastası

daha vitrindeyken

çocukluğumuzu kabartırdı.

Cazım berberdi,

saçtan çok dert keserdi.

Abdi…

Foto Sabah’ın ışığında

sadece yüzler değil

fikirler de netleşirdi.

TİP’liydi,

sosyalistti,

bana dünyayı öğreten

ilk pencerelerden biriydi.

Demir abi vardı,

Amasyaspor kadar

Amasya’ydı.

Asker dostu,

herkesin kardeşi.

Ve evimiz…

Bahçeli, havuzlu,

kiraz ağacı göğe uzanırdı.

Babam akşamları masada,

rakı, nargile,

sessiz bir huzur.

O anlar

şimdi en pahalı lüks.

Özledim mi?

Hem de nasıl.

Ama hayat

acı hatıraları

daha ağır tartıyor.

Anamın gözyaşları

içime akıyor hâlâ,

yüreğim yanık bir defter.

Mahalle yok artık.

Ne adı var

ne kendi.

Yandı, bitti, kül oldu.

Tıpkı çocukluk hayallerim gibi.

Ama bilsinler:

Biz vardık.

Ve bu dünya

bir zamanlar

gerçekten daha insandı.

Macit CÜNÜNOĞLU

AHLÂKIN İFLASI

Bir çocuk ağladığında

dünya susuyorsa,

orada saatler değil

insanlık durmuş demektir.

Bir çocuğun korkusu

kalabalık salonlara sığmıyorsa,

kürsüler, unvanlar, imzalar

boş kâğıttır artık.

Çünkü ahlâk,

en küçük sesin yanında durmadıkça

büyük laflar yalnızca yankıdır.

Parayla yıkanmış eller gördüm,

temiz sanıldı.

İtibarla örtülmüş suçlar gördüm,

saygınlık dendi.

Ama çocukların gözündeki 

o karanlık

hiçbir makyajla gizlenmedi.

Rıza dediler.

Oysa çocuk,

henüz “hayır” demeyi öğrenirken

dünya ona susmayı öğretiyordu.

Bu, suçtan önce

bir ahlâk cinayetidir.

Zaman aşımı dediler.

Takvimleri ileri sardılar.

Ama travma,

bir çocuğun içinde hep aynı saatte kaldı:

Korkunun başladığı yerde.

Sessiz kalanlar oldu.

Bilen ama bakmayanlar.

Duyan ama duymamış gibi yapanlar.

Bilinsin:

Susmak burada tarafsızlık değil,

suça yataklıktır.

Bir toplum,

çocukları koruyamıyorsa

anayasası değil,

vicdanı yırtılmıştır.

Ve vicdan yırtıldığında

kanunlar yalnızca bez parçasıdır.

Bugün bu karanlığı konuşuyorsak

meraktan değil,

borçtan konuşuyoruz.

Çünkü çocuklara borçluyuz:

temiz bir dünya,

dokunulmaz bir gelecek,

korkusuz bir hafıza.

Şunu yazmak zorundayız,

çünkü yazmazsak suç 

ortağı oluruz:

Çocukların bedeni üzerinden kurulan

her güç,

insanlığa karşı bir ihanettir.

Ve bilinmeli:

Güçlüleri aklayan,

çocukları yalnız bırakan

hiçbir düzen

medeniyet değildir.

Olsa olsa

iyi aydınlatılmış bir karanlıktır.

Macit CÜNÜNOĞLU

AMASYA GÜNLERİ

Bir pazar sabahıydı,

siyasetin sesi kısılmış,

öfkenin düğmesi gevşetilmişti.

İnsan bazen susar

memleket konuşsun diye.

Feshane’de bir kapı açıldı zamana,

taş duvarlardan buharlaştı yıllar.

Fes kokusu sinmiş tuğlalar

bir kentin hafızasını taşıyordu sırtında.

Haliç usul usul dinliyordu

Anadolu’nun kalp atışını.

Bir fasıl başladı,

Rast’tan yürüdü hatıralar,

Hüzzam’da diz çöktü hüzün.

Semaverden çıkan buhar

elli yıl öncesine göçtü,

Amasya çöreğiyle elma

çocukluğumun tadı oldu.

Yeşilırmak aktı gözbebeklerimden,

dağların arasından değil

kalbimin orta yerinden.

Kimler yoktu ki o akışta?

Ermeni Araksi Abla,

Rum bir şarkının yarım nakaratı,

Kürt Tahir’in yorgun sesi,

Alevi bir deyişin iç çekişi,

emekçinin nasırlı duası…

Araksi Abla yanımda,

gözleri sele kapılan evler kadar ıslak.

Bedeni İstanbul’da kalmış,

ruhu Savadiye’de bir avlu.

Hasret dediğin

coğrafya bilmezmiş meğer,

sınır tanımazmış,

zamanı da affetmezmiş.

Bir kitap düştü elime,

sayfalarından insanlar taştı.

Rakamlar konuştu utana sıkıla,

tarih mırıldandı gerçeği:

Bu şehir tek renkten değil,

bu toprak tek dilden doğmadı.

Bin yıllık bir çoğulluk

üstü örtülmüş bir aynaydı.

Sonra bir anons,

adı var, kendi yok bir ses…

Ben kalktım,

çünkü bazı konuşmalar

insanı eksiltir.

Vedalar sarılarak yapıldı,

bazı kucaklaşmalar

bir daha hiç bitmesin diye uzar.

Vapurda martılar

yüzüme baka baka söyledi şarkıyı:

“Aldırma gönül, aldırma…”

Amasya…

Sen bir şehir değilsin yalnızca,

bir hatırlama biçimisin.

Unutulmuş isimlerin,

yarım kalmış hikâyelerin,

gizlenmiş gerçeklerin yurdu.

Kazıdıkça çıkan bir memleket,

sustukça büyüyen bir sızı.

Ve ben her dönüşümde

biraz daha sen oluyorum,

biraz daha eksik,

biraz daha dolu…

Macit CÜNÜNOĞLU

İSYAN

Bu düzen,

yoksulun sırtına basarak 

yükselen gökdelenlerdir,

temeli alın teri, çatısı yalandır.

Bir çocuğun rüyasıyla

bir bankanın faizi aynı 

terazide tartılır

ve nedense hep para 

ağır gelir.

Bize “sabır” öğrettiler,

ama sabrı hiç açlara sormadılar.

“Şükür” dediler,

sofrası boş olana kutsal kelimelerle susturmak için.

Oysa açlık

dua değil,

isyan ister.

Bak dostum,

toprak yoruldu artık;

üzerinde sadece ekin değil,

adaletsizlik de yetiştiriliyor.

Nehirler bile taraf tutuyor,

zengin semtlerden geçerken süsleniyor,

yoksul mahallelerde çamurlaşıyor.

Bir avuç insan

dünyayı avuç içi sanıyor,

parmaklarını sıktıkça

bizim nefesimiz daralıyor.

Ama unuttukları bir şey var:

yumruklar da yorulur,

eller açılmak zorunda kalır.

Biz,

isimleri istatistiklere yazılanlar,

hayatları “kayıp” hanesine düşülenleriz.

Ama tarih öyle

yazılmaz dostum,

tarih

sokağa çıkan ayak 

sesleriyle yazılır,

barikatlarda çoğalan yüreklerle.

Bir gün

korku saf değiştirecek,

çünkü korku hep kalabalıktan ürker.

Bir gün

sessizlik suç ortağı olmaktan vazgeçecek,

duvarlar bile slogan öğrenecek.

Bizim devrimimiz

kanlı nutuklar değil,

ekmeğin eşit bölündüğü sabahlardır.

Çocukların

“büyüyünce ne olacaksın?” sorusuna

“tok” diye cevap verdiği 

bir dünya.

O gün geldiğinde

zenginlik utanacak kendinden,

yoksulluk kader olmaktan çıkacak.

Bayraklar değil insan onuru yükselecek göndere,

sınırlar haritalarda kalacak,

kalpler birbirine komşu olacak.

Ve eğer sorarlarsa

“Bu kim yazdı?” diye,

bir isim söylemeyin.

De ki:

aç kalanların midesi,

ezilenlerin yumruğu,

susmayanların sesi yazdı.

Çünkü bu şiir

okunmak için değil,

ayağa kalkmak içindir.

Macit CÜNÜNOĞLU

HOŞ BİR SEDA: SELAĞZI

Bazı yerler vardır

haritada bir noktadır

ama bazı hafızalarda

bir ömürdür.

Selağzı mesela…

Bir meydandan fazlası;

annemin sesiydi uzaktan,

babamın adımlarının yankısı,

çocukluğumun

ilk kez kalabalığa karıştığı yerdi.

Dikkatimi çeker hâlâ,

Amasya fotoğraflarına her baktığımda

gözüm hep onu arar.

Çünkü bilirim,

bir şehrin en çok bakılan yeri

en çok yaşanmış olanıdır.

Selağzı

Amasya’nın kalbiydi.

Kızılay’ıydı,

Taksim’i,

bazen de kaderiydi.

İnsanlar orada sevinir,

orada üzülür,

orada beklerdi.

Hamamın buharı

taş duvarlara sinmişti.

İşyeri kepenkleri

sabahın köründe açılır,

taksi durağı

geceyi hiç uyumadan karşılar,

meydan

hep ayakta kalırdı.

Kıraathanelerinde

zaman yavaşlardı.

Meyhanelerinde

insan kendine biraz daha yaklaşırdı.

Bir kadehte

memleket konuşulurdu,

bir sigarada

hayat.

Adı değişti sonra…

Yavuz Selim dediler.

Ama bilmediler

isimler değişse de

hatıraların yerinden oynamadığını.

Benim gönlümde

hep Selağzı kaldı.

Keşke

12 Haziran denseydi.

Keşke tarih

meydanlara daha cesur isimler verebilseydi.

12 Eylül geldi,

Gazi Anıtı dikildi,

taş büyüdü

ama acı da büyüdü.

Ne zaman

eski bir fotoğraf düşse önüme,

zaman

geri geri yürür.

Çocukluğum

meydanın ortasına çöker.

27 Mayıs’la değişen yüzü

bir film gibi akar gözlerimde.

Ortadaki iki havuz,

ışıklı fıskiyeler…

Sanki çağın umudu

suyun içindeydi.

Şuayip Usta’nın tandırı…

O koku hâlâ burnumda.

Ekmek değil,

sanki çocukluk pişerdi orada.

Çağlayan Kahvesi doluydu yine.

Önünde çay içenler

hayatı seyrederdi.

Salonda tavla taşları

kader gibi düşerdi masaya.

Anastra oynanır,

zaman unutulurdu.

Demirali ve ailesi

ayakkabıları değil

günleri parlatırdı.

Şerif Abi’nin gülüşü

meydanın eksik parçasıydı.

Taksiciler…

Ah o taksiciler.

Amerikan arabaları

güneş gibi parlar,

muhabbet

yol parası yerine geçerdi.

Amasya’nın tomografisini

en iyi onlar çekerdi:

kim kime küsmüş,

kim borçlu,

kim aşık…

Meydan

sadece taş değildi.

Bir siyasi arenaydı.

63 Kıbrıs’ta

Makarios posterleri yandı.

Bayraklar tutuştu,

öfke yükseldi.

İnönü geldi,

Demirel konuştu,

Ecevit seslendi halka.

Selağzı

halkın kürsüsüydü.

Güneş

orada doğardı,

orada batardı.

Devlet yanı başındaydı;

hükümet, belediye, karakol

birbirine bakardı.

Şehir Kulübü’nün balkonunda

şehrin büyükleri

demlenirdi.

Ah Amasya…

Selağzı yok artık.

Taşlar duruyor belki

ama ruh göç etti.

Şimdi biz

arkeolog gibiyiz.

Fotoğraflara bakıp

anı kazıyoruz.

Topraktan bir sevinç çıkıyor,

bir acı.

Gözlerimiz doluyor.

Yüreğimiz titriyor.

Engel olamıyoruz

akan gözyaşlarına.

Ama ne kalıyor geriye?

Hoş bir seda…

Bir avuç hatıra,

bir ömür memleket sevdası.

Ve insan anlıyor ki,

bazı meydanlar yıkılmaz;

sadece

insanın içine taşınır.

Ve Selağzı konuşuldukça susmaz, hatıralara nazire yaparcasına.

Macit CÜNÜNOĞLU