YAŞASIN SANAT

Ülke ağır bir sisin içinde,

sokaklar yorgun, kelimeler küskün.

Gelecek denilen şey

takvim yapraklarına sıkışmış gibi.

Sandık kurulur, umut kurulur,

ama adalet gelmez bazen,

hukuk susar,

insan kendi içine çekilir.

Bir gölge büyür meydanlarda,

ve biz

kendi sesimizi duyamaz oluruz.

İşte tam burada

ince bir çizgi başlar:

ya tükeniriz sessizce,

ya tutunuruz hayata…

Ve biz seçiyoruz

sanatı.

Çünkü insan

içten içe çürümek için yaratılmadı.

Çünkü bu topraklar

çok acı gördü,

çok yangın atlattı.

Tarih hâlâ anlatır:

yıkılan şehirleri,

kaybolan hayatları,

ama yine de ayağa kalkan insanı…

Öyleyse kapat gözlerini,

bir kapı aralanıyor:

Viyana.

Bir konser salonunda

zaman bile saygıyla susuyor.

Ludwig van Beethoven’ın

beşinci senfonisi

kalbinin duvarlarını yokluyor usulca…

Sanki kader kapıyı çalıyor,

ama bu kez korkutmuyor,

uyandırıyor.

Sonra bir başka rüzgâr:

Buenos Aires.

Bir bardakta köpük,

bir masada yalnızlık,

karşında Che Guevara,

gözlerinde yarım kalmış bir dünya.

Fon müziği: tango.

Adımlar yavaş,

hayat ağır…

ama hâlâ dans ediliyor.

Bir ses düşer omzuna:

Hasan Mutlucan

gülümseyerek azarlar:

“Dön memlekete…”

Ve ışıklar yanar birden,

TRT ekranı açılır

Yurttan Sesler başlar.

Uzun hava gibi yanar içimiz:

Neriman Altındağ Tüfekçi

bir dağın yamacında söyler gibi…

Rüzgâr alır götürür sesi,

Cilo’ya kadar uzanır,

ters laleler açar

yorgun yüreğimizde.

Bir köşede

Yaşar Özel

“eski dostlar” diye seslenir,

rast çöker geceye;

ince, derin, dokunaklı…

Klarnet ağlar,

bir ömürlük hikâye gibi.

Ve biz

iki bardak arasında sıkışmış insanlar

biraz susar,

biraz anlarız.

Çünkü biliriz:

gürültü geçer,

iktidar geçer,

zaman bile geçer…

Ama sanat

kalır.

İşte bu yüzden

yeniden,

inatla,

umuda tutunarak:

"Yaşasın sanat"

diye haykırırız kainata.

Macit CÜNÜNOĞLU

CÜNÛN GİBİ...

Sabahın ilk ışığıyla başlar içimde bir nağme,

Albert Einstein gibi düşünmem belki,

ama hissederim müzikle dünyayı…

Bir vapur kalkar yüreğimden,

dalgalarına bırakırım kendimi.

Kulaklığımda bir ömür 

döner durur;

bazen Muazzez Ersoy dokunur kalbime,

bazen Orhan Gencebay yakar içimi derinden,

derken Sezen Aksu fısıldar bir eski yarayı,

ve bir gece vakti

Fatih Erkoç söyler:

“ellerim bomboş…”

işte orada eksilirim senden yana.

Sen bilmezsin,

ben her şarkıda sana biraz daha yaklaşırım,

her güftede adını saklarım içime.

Gözlerim durduk yere nemleniyorsa

sebebi sensin,

müziğin bahanesi.

“Azı karar” dediler bana,

ben seni çoğalttım içimde…

Her notada biraz daha,

her ezgide biraz derin.

Sen gülüp geçersin belki,

“şah idin şahbaz oldun” dersin ya hani…

Bilmezsin,

ben çoktan düşmüşüm sana

adı konmamış bir sevdanın en güzel yerine.

Şimdi anlıyorum:

Bazı aşklar ölçüyle yaşanmaz,

bazı kalpler eksik çalmaz hiçbir şarkıyı.

Benimki de öyle işte…

Cünûn gibi,

mecnun gibi,

ama en çok

seni sever gibi...

Macit CÜNÜNOĞLU

AMASYA’YA DOĞRU

Bir gün yolum düşse

Amasya’ya...

Hiçbir bahaneye sığınmadan,

sadece özlediğim için…

Dağlar yine yerli yerinde durur mu,

ortadan usulca geçer mi

Yeşilırmak?

Suya baksam,

Kendimi görür müyüm 

eskisi gibi?

Bir kale vardır, bilirsin,

yüksekten bakar zamana;

bir de Çakallar Tepesi,

rüzgârı bile davetkâr…

Bağlar hâlâ nefes alır mı

Ziyere’de, Yenice’de?

Bir dal kiraz uzansa bana,

çocukluğum tutar mı elimden?

Irmak boyu yürürüm 

uzun uzun,

sözsüz bir sohbet gibi…

tarihî evler susar,

ben içimden konuşurum.

Bir semaver kaynar bir köşede,

çayın buğusu karışır hatıralara;

bir yudum alırım,

geçmişten bugüne ince bir köprü kurulur.

Akşam olur…

Bir balkon, biraz rüzgâr,

ve suyun içinden gelen

eski bir türkü gibi şehir.

Bilirim,

bazı yerler sadece şehir değildir;

insan orada

kendine rastlar ansızın.

Ve ben,

ne zaman içim daralsa

yolumu sana çeviririm.

Adım atmasam bile

kalbim çoktan varmıştır.

Macit CÜNÜNOĞLU

BAYRAM DEDİĞİN

Bayram dediğin

takvimde kırmızı bir gün değildir sadece,

insanın insana yeniden inanmasıdır.

Ama biz…

uzun zamandır inanmıyoruz.

Kapılar kapalı,

kalpler kilitli,

sofralar dolu ama eksik bir şey var:

birbirimize dokunamıyoruz artık.

Çocuklar büyüdü,

şekerler unutuldu,

eller öpülmeden geçen yıllar

birikti içimizde tortu tortu.

“nerede o eski bayramlar?” diyoruz.

Oysa eski olan bayram değil,

biziz…

Eksilen, uzaklaşan,

kendine yabancılaşan biz.

Bir zamanlar

bir lokmayı bölüşen,

bir acıyı birlikte taşıyan insanlardık.

Şimdi

aynı sokakta yürüyüp

birbirine selam vermeyen gölgeleriz.

Adını ne koyarsan koy:

siyaset, para, kimlik, korku…

Hepsi birer duvar oldu aramızda.

Ve biz

o duvarları yıkmak yerine

üzerine bayram mesajları astık.

İki kelimeyle geçiştirdik sevgiyi:

“İyi bayramlar.”

Oysa bayram

iki kelime değil,

iki kalbin çarpışmasıdır.

Bir sarılma kadar gerçek,

bir gözyaşı kadar ağır,

bir kahkaha kadar özgür olmalı.

Şimdi sor kendine:

en son ne zaman içten güldün bir bayram sabahı?

En son kime sarıldın

hiçbir şeyi umursamadan?

Cevap susuyorsa

bil ki bayram da susmuştur.

Ama hâlâ geç değil...

Bir kapı çal,

bir el tut,

bir kırgınlığı göm toprağa.

Çünkü bayram

beklenen değil,

yapılandır.

Ve eğer bir gün

yeniden insan olmayı başarabilirsek

işte o gün

takvimler değil,

yürekler bayram eder.

BARIŞLA…

SEVGİYLE…

İNSAN KALARAK.

Macit CÜNÜNOĞLU

AMASYA'DA BİR ŞARKI

Sıkıntılı bir gün yaşadım,

insanın içi karardı ya, 

hani öyle…

Zaten aydınlığa hasretiz,

bir de gökyüzü yüzünü çevirince

dünya daralıyor insanın omzuna.

Ama heybede yine aynı şeyler:

biraz müzik,

biraz edebiyat…

İnsanı ayakta tutan

o görünmez direkler.

Ve bir kuple düşüyor içime:

Amasya…

Yeşilırmak kıyısında

zamana direnen evler gibi,

sessiz ama vakur.

Kayalara oyulmuş sabır gibi

bekliyor şehir,

bizden daha az konuşup

bizden daha çok şey anlatıyor.

Ömür dediğin

katlanarak akıyor zaten,

biraz eksilerek,

biraz alışarak.

Şükür diyorum yine de

bir sevda var içimde,

fotoğraf gibi;

ne siliniyor ne soluyor.

Un var, şeker var, yağ var,

ama helva yok.

Çünkü mesele mutfak değil,

niyetin ateşi sönük.

Açlık sıradanlaşmış,

işsizlik alışkanlık olmuş,

umut ise taksit taksit bölünmüş geleceğe.

Ve hâlâ birileri

yüksek yerlerden konuşuyor:

“şükredin.”

Sarayın gölgesi uzun,

insanın boyu kısa kalıyor altında.

Geçmişle bugünü kavga ettirip

hakikati unutturuyorlar,

oysa biz

aynı hikâyenin içinde

farklı sayfalarda yoruluyoruz.

Ne öfkeye gerek var şimdi,

ne de kırıp dökmeye…

Yaş dediğin öğretiyor insana.

Susmanın da bir dili var.

En iyisi yine

iki duble eşliğinde

bir şarkıya sığınmak:

Kimseye Etmem Şikâyet

usul usul çalıyor içimde…

Ve ben,

Amasya’nın sabrını ödünç alıp

kendi içime dönüyorum:

“Kimseye etmem şikâyet,

baktıkça mücrim gibi istikbâlime…”

Macit CÜNÜNOĞLU

ŞARKILAR DA AĞLAR

Türk müziği…

Bir milletin kalbinden kopmuş

ince bir sızı gibidir,

Ne zaman dokunsan

bir yerin kanar fark etmeden.

Hele eski şarkılar yok mu?

Bir ud başlar usulca,

bir kanun titrer ardından,

derken ses girer...

İnsan kendini değil,

kaybettiklerini dinler aslında.

Gündüz dinlemek dedim ya,

tehlikelidir…

Çünkü güneş bile dayanamaz

o kadar içli bir sese.

Işık çekilir usul usul odadan,

sen fark etmezsin,

ama gölge çöker içine.

Bir masa kurulur sonra,

kimse çağırmadan,

bir kadeh gelir,

ardından bir tane daha…

Ve sen,

şairin dediği o yerde

çoktan yüzmeye başlamışsındır.

Ne balıksın,

ne de kendin...

Sadece hatıraların arasında

nefes almaya çalışan bir gölge.

Hüzzamdan girersin…

İlk sızı oradadır çünkü.

Karcığardan çıkarsın belki,

ama çıktığın yer

girdiğin yerden daha karanlıktır.

Makamlar peş peşe dizilir,

sanki kader gibi…

Hiçbiri tesadüf değildir,

hepsi seni alır bir yere götürür:

Geçmişe.

Hatıralar…

Ah o hatıralar…

Ne çok biriktirmişsin meğer,

ne çok şeyi “unutmuşum” sanmışsın.

Bir çocuk geçer içinden,

belki sen,

belki olamadığın biri…

Bir kadın gülümser uzaktan,

adı diline gelmez,

ama kalbin tanır.

Bir masa daha,

bir gece daha,

bir dost kahkahası

Hepsi şimdi

bir şarkının içinde hapsolmuş.

Gözlerin kayar bir yere,

ama bakmazsın aslında,

çünkü gördüğün şey

karşında değil artık.

Yine de…

Sönmez bir şey kalır içinde.

Adına umut dersin belki,

belki alışkanlık,

belki de sadece inat…

“İnsan yaşamak ister,” dersin,

“Ne olursa olsun.”

Sonra dünya gelir aklına…

Sözler, nutuklar,

büyük büyük laflar…

Ama hayat,

o sözlerin hiçbirine benzemez.

Bir zamanlar…

Işıklar vardı sahnelerde,

insanlar daha gülüyordu sanki,

bir kadın elinde kadehiyle 

dünyayı umursamadan bakabiliyordu.

Bir ses yükselirdi geceden:

biraz kırık, biraz cesur,

ama en çok da özgür…

O günler geçti şimdi.

Yerine başka şeyler geldi:

daha çok korku,

daha çok suskunluk,

daha çok “mış gibi” hayatlar.

Ahlâk dediler,

ama kalpler daraldı,

özgürlük dediler,

ama nefesler azaldı.

İnsan kendi kendine soruyor:

Ne değişti gerçekten?

Biz mi büyüdük,

yoksa dünya mı küçüldü?

Ve bütün bu soruların ortasında

bir şarkı çalar yine...

Hiçbir cevap vermez,

ama her şeyi anlatır.

İşte o an anlarsın:

Bazen bir makam,

bir kitaptan daha doğrudur,

bir şarkı,

bir nutuktan daha samimi.

Başını eğersin hafifçe,

kadehini kaldırırsın yavaşça,

ve kimse duymadan söylersin:

“Bir kaset koy…”

Çünkü bazı geceler,

insan konuşamaz.

Ama bir şarkı

onun yerine ağlar.

Macit CÜNÜNOĞLU

AŞKA DAİR

İstanbul’a vardım,

yorgun bir kalbin eşiğinde…

Şehrin kalabalığı değil aklımda,

bir tek kelime çınlıyor içimde:

Aşk.

“Bu yaşta mı?” diyorlar,

gülümseyip geçiyorum…

Aşkın takvimi yoktur çünkü,

ne kırışık sayar yüzde

ne bastona bakar yürürken.

Bir kere girmişse içeri,

o kiracı değil artık,

evin sahibidir.

Ne kovulur,

ne unutulur.

Bazen bir şiir olur,

usulca dökülür dudaklardan,

bazen bir türkü,

gecenin en koyu yerinde yankılanır.

Evet,

sol memenin altındaki cevahir

eskisi gibi harlı yanmaz belki…

Ayaklar nazlanır,

yollar uzar,

gölgeler bir yoldaş olur.

Ama şu başın içindeki

milyarlarca kıvrım var ya,

hâlâ bir yangın yeri…

Bir mavi göz görsem,

dalıp giderim denizlerin dibine.

Bir yeşil göz değse aklıma,

kaybolurum ormanların en vahşisinde.

Zeytin gözlü mü dediniz?

Uzanırım toprağa,

sarılırım ağaçlara,

aşkla direnirim dünyaya.

Bir de Amasya düşer aklıma...

Yeşilırmak kıyısında ağır ağır 

akan zaman,

kaya mezarlarının gölgesinde saklı sevdalar…

Misket kokulu bir akşamüstü,

kalbim yine genç bir delikanlı 

gibi çarpar, ve ben

tarihin içinden geçerken bile

aşkı aramaktan vazgeçmem.

Ben bu yaşımla

hâlâ sevdayı hecelerim

bir papağan inadıyla,

bir çocuk saflığıyla.

Çünkü hayat dediğin,

aşksız eksik bir cümle.

Küsüp köşeye çekilmek mi?

Yok, ben orada yokum.

Bu dünyanın gürültüsüne inat,

bir kelimeyi büyütüyorum içimde:

Aşk.

Dağa taşa yazıyorum,

belki biri okur diye…

Belki bir yürek duyar diye…

Duyduk, duymadık demeyin

Ben hâlâ buradayım,

ve hâlâ

aşkı arıyorum.

Macit CÜNÜNOĞLU

ZAMANIN RUHUNA İNAT

Konjonktür dediler,

bir kelimeyle örttüler utancı.

“Zamanın ruhu” dediler

Sanki ruhu olan bir çağdı yaşanan.

Oysa yıl 1915, Çanakkale Savaşı,

toprak kanı tanıyordu,

insan ölümü ezberliyordu.

Bir yanda emirler,

Bir yanda sürgün yolları…

Tehcir Kanunu geçiyordu tarihin karanlık defterine,

ve kimse yüksek sesle konuşamıyordu.

Çünkü hakikat,

En çok korkulan şeydi o günlerde.

İmparatorluk,

altı asırlık bir rüyanın son demleri.

Yanlış ittifakların, kör gururun,

ve gecikmiş aklın bedeli.

Alman gölgesinde büyüyen bir savaş,

her cephede biraz daha eksilen bir hayat…

Doğu’da donan umutlar,

Arap çöllerinde kaybolan sesler,

Balkanlar’da yutulan geçmiş.

Ama Çanakkale

Orada başka bir şey vardı:

Ölümü bile ikna eden bir direniş.

Bir millet,

kendi küllerine “henüz değil” diyordu.

Sonra…

Mondros Ateşkes Antlaşması,

Ardından Sevr Antlaşması.

Bir imparatorluğun diz çöküşü,

Bir tarihin cenaze namazı.

Ama her son,

kendi isyanını doğurur.

Kurtuluş Savaşı

yeniden ayağa kalkmanın adı,

yoktan var olmanın,

küllerden yürüyen bir halkın hikâyesi.

Ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanı.

Bir sabah,

Bir umut,

Bir “artık biz de varız” cümlesi.

Ama ne garip…

Zaman değişir,

İsimler değişir,

Saltanat gider, Cumhuriyet gelir

Fakat insan,

Aynı mazeretlere sığınır.

Yine konjonktür,

Yine zamanın ruhu…

Yine suskunluk,

Yine yarım hakikatler.

Ben inanmıyorum artık...

Ne çağın ruhuna,

Ne kelimelerin merhametine.

Çünkü tarih,

affetmez kendini tekrarlayanları.

Ve insan

En çok da

Kendine yalan söylediğinde kaybeder.

Macit CÜNÜNOĞLU

AMASYA'DA BİR ŞARKI

Sıkıntılı bir gün yaşadım,

insanın içi karardı ya, 

hani öyle…

Zaten aydınlığa hasretiz,

bir de gökyüzü yüzünü çevirince

dünya daralıyor insanın omzuna.

Ama heybede yine aynı şeyler:

biraz müzik,

biraz edebiyat…

İnsanı ayakta tutan

o görünmez direkler.

Ve bir kuple düşüyor içime:

Amasya…

Yeşilırmak kıyısında

zamana direnen evler gibi,

sessiz ama vakur.

Kayalara oyulmuş sabır gibi

bekliyor şehir,

bizden daha az konuşup

bizden daha çok şey anlatıyor.

Ömür dediğin

katlanarak akıyor zaten,

biraz eksilerek,

biraz alışarak.

Şükür diyorum yine de

bir sevda var içimde,

fotoğraf gibi;

ne siliniyor ne soluyor.

Un var, şeker var, yağ var,

ama helva yok.

Çünkü mesele mutfak değil,

niyetin ateşi sönük.

Açlık sıradanlaşmış,

işsizlik alışkanlık olmuş,

umut ise taksit taksit bölünmüş geleceğe.

Ve hâlâ birileri

yüksek yerlerden konuşuyor:

“şükredin.”

Sarayın gölgesi uzun,

insanın boyu kısa kalıyor altında.

Geçmişle bugünü kavga ettirip

hakikati unutturuyorlar,

oysa biz

aynı hikâyenin içinde

farklı sayfalarda yoruluyoruz.

Ne öfkeye gerek var şimdi,

ne de kırıp dökmeye…

Yaş dediğin öğretiyor insana.

Susmanın da bir dili var.

En iyisi yine

iki duble eşliğinde

bir şarkıya sığınmak:

Kimseye Etmem Şikâyet

usul usul çalıyor içimde…

Ve ben,

Amasya’nın sabrını ödünç alıp

kendi içime dönüyorum:

“Kimseye etmem şikâyet,

baktıkça mücrim gibi istikbâlime…”

Macit CÜNÜNOĞLU

AMASYA'DA BİR GÜN

Güneşli bir günün içinden geçtim

ve yolum düştü Amasya’ya…

Amasya

sustu önce,

sonra konuştu usul usul.

Yeşilırmak akıyordu

benim içim gibi ağır,

kıyısındaki evler

zamana karşı dimdik

sanki her biri bir hatıra,

her biri bir sabır anıtı.

Kayalara oyulmuş yüzler

yukarıdan bakıyordu şehre,

ben de baktım kendime:

ne çok yorulmuşum meğer.

Aydınlığa hasret bir ülkede

en çok bu şehirde anladım

ışığın ne demek olduğunu

gürültüsüz,

gösterişsiz,

ama inatla var olan.

Dedim ki kendi kendime:

ömür böyle geçiyor işte,

biraz susarak,

biraz kabullenerek.

Amasya öğretiyor insana

bağırmadan da direnilir,

yıkılmadan da eğilinir biraz.

Un var, şeker var, yağ var 

ama helva yok hâlâ…

Çünkü ateşi harlamak yerine

dumanıyla oyalanıyoruz.

Şehir susuyor,

ama ben duyuyorum:

açlık var sokak aralarında,

umut ince bir ip gibi

gerilmiş geleceğe.

Ve yine bir yerlerden

“şükredin” diyen sesler…

Oysa Amasya başka bir şey fısıldıyor:

“Sabır başka, boyun eğmek başka.”

Akşam çöküyor usulca,

Yeşilırmak kararıyor,

ben içimde bir şarkıya sığınıyorum:

Kimseye Etmem Şikâyet...

Ve anlıyorum

bu şehir gibi olmalı insan:

derin,

sessiz,

ama vazgeçmeden akan.

Amasya kalıyor ardımda,

ama içimde bir yer artık

hep orası:

biraz hüzün,

biraz direnç,

biraz da umut…

Macit CÜNÜNOĞLU

HABERİN VAR MI KÖR DUVAR?

Hayat dediğin nedir ki,

bir avuç zamanın elimizden 

akışı mı,

yoksa suskun bir aynada çoğalan yüzler mi?

Aklım, Bertrand Russell’in cümlesine takılı:

“Tek kitaplı insandan kork…”

Ben ise bin parçaya bölünmüş bir kütüphaneyim,

her rafımda başka bir yalnızlık.

Tarihin tozunu üflerken

Halil İnalcık geçiyor içimden,

sanki zaman bir imparatorluk gibi çöküyor omuzlarıma,

ve ben, kendi içimde fethedemediğim bir şehir kalıyorum.

Geceleri büyür yalnızlık,

Gabriel García Márquez’in rüzgârında savrulurken,

yağmur, sarı bir kelebeğe dönüşür bazen,

bazen de hatıralar, isimsiz bir kasabada kaybolur.

Ben o kasabayım işte

haritada yok, kalpte yarım.

Kitaplar…

Ah o kitaplar!

Bir yangından kurtardığım çocuklar gibi sarılıyorum sayfalara.

Sonra Adnan Binyazar fısıldıyor:

“Yazılışı tehlike yaratacak bir hayat…”

Ve ben anlıyorum,

bazı hayatlar okunmaz, yaşanır;

bazılarıysa yaşanmaz, yazılır.

Memleket…

Adını koymaya çekindiğim bir sızı.

Sokaklarında afişler yırtık,

dillerinde hakikat eksik.

Siyaset, karanlık bir kuyudan su çekiyor

her damlası biraz daha kirli,

her söz biraz daha ağır.

Vicdan mı?

Eski bir sözlükte unutulmuş kelime.

Gülmeyi unuttuk biz,

mizahı toprağa gömdük.

Komşudan yankılanan  haykırışlar,

bir çağın değil, bir isyanın sesi gibi.

Rüzgâr kıbleden esiyor belki

ama yönünü kaybetmiş pusulalarla yürüyoruz.

İlkbahar indi ülkenin üzerine

öyle bir iniş ki bu,

çiçek değil, umut dökülüyor dallardan.

Kadınlar, çocuklar, işçiler…

toprak, en çok onları seviyor artık.

Her gün biraz daha kalabalık mezarlıklar,

her gün biraz daha eksik bir hayat.

İnsanlık “off” olmuş,

acı modunda bekliyor.

Kapitalizm, kravatını düzeltip gülümsüyor.

Paranın tanrısı yok,

ama kulları çok.

Ve biz…

karanlığın içinden geçerken birbirimize çarpıyoruz,

kimse kimseyi tanımıyor artık.

Gökyüzünde melekler dizilmiş belki,

ama yüzlerindeki tebessüm

biraz acı, biraz yorgun.

Şimdi soruyorum

taştan, betondan, suskunluktan örülmüş sana:

Ey kör duvar!

Zamanın yükünü sırtlamış sağır tanık!

İçimde kopan bu gürültüyü duyuyor musun?

Yoksa sen de mi alıştın

insanın yavaş yavaş yok oluşuna?

Söyle…

Haberin var mı kör duvar?

Macit CÜNÜNOĞLU

178'inci YIL

Bugün öğretmen okullarının

yüz yetmiş sekizinci kuruluş yıldönümü.

Takvimde sıradan bir gün belki,

ama bizim yüreğimizde

koskoca bir hatıra.

Ben Tokat Öğretmen Okulu mezunuyum.

Üç yıl yatılı okudum o sıralarda.

Tokat’tan, Amasya’dan, 

Yozgat’tan gelen

beş yüz elli delikanlıydık.

Gündüzlü arkadaşlarımızı saymazsanız

koca bir memleket

aynı bahçede soluk alırdık.

Devlet baba bizi korudu 

o yıllar.

Yemeğimizi verdi,

giyeceğimizi verdi,

kitabımızı, defterimizi verdi.

Kaloriferli yatakhanelerde

gecenin soğuğuna karşı

uykularımızı ısıttı.

Bir çorbanın buharında

memleket kokusu vardı.

Bir dilim ekmekte

köylünün alın teri.

Yıl sonunda

çalışkan arkadaşlarımızı

deniz kenarlarına götürdüler.

Otobüs camlarından

ilk kez başka şehirleri gördük.

Eh… daha ne olsun.

Meğer devlet sosyalistmiş de

bizim haberimiz yokmuş!

Ama gençlik

ateşten bir rüzgâr gibi.

Düşünmeden koşar bazen

uçurumun kenarına kadar.

Biz de koştuk.

Kavgaların içine düştük.

Boş yere

yüzlerce cana mal olan

fırtınalara kapıldık.

Ve nihayetinde

adam gibi yenildik.

Ama kaybettiğimiz

sadece bir kavga değildi.

Kazandığımız ise

ömür boyu taşıdığımız bir ruhtu.

Mücadele ruhu…

İsyan tutkusu…

İtiraz etme cesareti.

Onurlu bir insan için

büyük bir servettir bunlar.

Öyle banka hesabında durmaz.

Tapusu yoktur.

Ama insanın omurgasını

dimdik tutar.

Bizim yüreğimiz

o yıllarda doldu:

Sevgiyle…

Adaletle…

Eşitlikle…

Özgürlük hayâlleriyle.

Hayatın pusulası

işte o çağlarda çizildi.

Kalan ömrümüz

o rotada yürüdü.

Kimi dinciliğin peşine düştü,

kimi milliyetçiliğin,

kimi mezheplerin dar yollarında

kendi yankısını aradı.

Biz ise

vicdanın sesini dinledik.

Emeğin yanında durduk.

Alın terinin değerini bildik.

İşçiyi, köylüyü, üreten insanı

baş tacı ettik.

Bedel mi?

Elbette bedel ödedik.

Gözyaşı gördük.

Ayrılıklar yaşadık.

Acıların içinden geçtik.

Mahpus damlarına düştük.

İşkenceler çektik.

Ama pişmanlık

hiç uğramadı kapımıza.

Çünkü sınıf aşkı

her şeyden ağır bastı.

Başımız dikti.

Yolumuz açıktı.

Yüreğimizde

memleket kadar büyük bir umut vardı.

İşte o sıralarda

çok güzel öğretmenlerimiz oldu.

Işık gibi insanlar…

Ama aralarında

Gestapo şefi gibi davrananlar da çıktı.

Sistemin sopasını taşıyanlar…

Öğrenciyi ezmekten

sadistçe zevk alanlar…

Ne var ki

zaman onların gölgesini de

hatıraların arasına kattı.

Ve bugün

geriye dönüp baktığımda

bütün o günleri

sevgiyle anıyorum.

Çünkü o sınıflarda

yalnızca ders görmedik biz.

Hayatı öğrendik.

O sıralarda

yalnızca kitap okumadık.

İnsanı öğrendik.

Rahle-i tedristen geçerken

bir meslekten çok

bir vicdan kazandık.

İyi ki o okulda okumuşum.

İyi ki o avluda yürümüşüm.

İyi ki o sıralarda

gençliğimi bırakmışım.

Ne mutlu bana.

Ve bugün

yılların ardından

bir kez daha söylüyorum:

Öğretmen okullarının

178. kuruluş yıldönümü

kutlu olsun.

Hatırası

memleket kadar büyük,

emeği gelecek kadar değerli.

Macit

CÜNÜNOĞLU

AMASYA’DA BİR SABAH

 Haberlere bakmam artık,

yoruldu gözlerim aynı manzaradan.

Meydanlarda büyür sözler, vaatler, savaşlar,

ama insanın içi

bazen sessizce küçülür.

Barış, demokrasi, eşitlik, adalet…

Uzak bir kıyının isimleri gibi.

Belki torunlarım görür o sahili,

bizim payımıza

beklemek düşer çoğu zaman.

Bir rüya mı bu, bilmem.

Belki aç tavuğun darı düşü.

Ama insan yine de hayâl kurar,

çünkü hayâl bazen

bir ömrü aydınlatan tek ışıktır.

Ben mi?

Ben çoktan çekildim kalabalıktan.

Eteğimde torunların gülüşü,

başımın üstünde martılar.

Bir gün Amasya’da yürümek isterim,

Yeşilırmak ağır ağır akarken.

Sularında eski zamanların sesi,

kıyısında yorgun bir sabah.

Harşena bakar şehre

asırlık bir bekçi gibi.

Kayalara oyulmuş krallar susar,

ama tarih

rüzgârla fısıldamayı sürdürür.

Ben orada

geleceğe küçük bir umut bırakmak isterim;

bir söz, bir selâm,

sessiz bir hatıra.

Çünkü bilirim:

ömrümüz okyanusta bir damla.

Ama yine de

her sabah başka bir güneş doğar bu ülkeye…

Yeter ki tarih

bizi bir kez daha kazıklamasın.

Macit CÜNÜNOĞLU

TARİHİN İÇİNDEN

Okul sıralarında

tebeşir tozuna karışıp giden yıllar var aklımda,

ama tuhaftır

tarih öğretmenlerimin yüzü yok hafızamda.

Demek ki iz bırakmamışlar.

Belki de defter yapraklarında

sadece rakamlar kaldı geriye:

1453,

1492,

1699…

Ezberlenip geçilen sayılar,

kapısı açılmayan odalar gibi.

Tarih dersi mi?

Ben almayayım,

hele hele resmî üniformalısından.

Haksızlık etmeyelim yine de…

Belki yürürlükteki mevzuatın

ezber kokan koridorlarında

başka türlü anlatılamıyordu geçmiş.

Kim bilir,

belki de ideolojinin gölgesi düşüyordu tahtaya.

Ama yine de sapmayalım

münâfıklığa.

Çünkü şimdi öyle mi?

Şimdi varsa yoksa tarih.

Televizyon ekranlarında

tozlu saray kapıları açılıyor,

gizli kalmış defterler karıştırılıyor,

yüzyılların yankısı dolaşıyor stüdyolarda.

Anlatıcıların ağzından bal damlıyor,

biz de dinlerken

kendimizi bir anda

başka çağların eşiğinde buluyoruz.

Bir bakmışsın

Osmanlı’nın serin avlusunda dolaşıyoruz,

bir bakmışsın

bir sefer dönüşü yorgun bir askerin gözlerindeyiz.

Ve düşün ki

tarihin kutup yıldızı sayılan

büyük bir bilgeyle

aynı çağda yaşadık.

Kitaplarını açıp okumak,

yüzyılların nabzını satır satır dinlemek…

Ne büyük ayrıcalık.

Yeter ki merak edilsin

dün ve geçmiş.

Takdir edersiniz ki

soyağacımızdan bahsetmiyoruz burada.

Mesele;

gezegenimizin üstünde yürüyen

insan denen varlığın

binlerce yıllık serüveni.

Sakın ha

“Ne işe yarar?” demeyin.

Çünkü tarihsiz bilinç

kökü kesilmiş ağaca benzer.

İlk rüzgârda devrilir.

İlk fırtınada

yerinde yeller eser.

Tarih bilgisi başka şeydir,

tarih kültürü bambaşka.

Birincisinde

Karlofça Antlaşması’nın

1699 yılında imzalandığını öğrenirsin,

sınavı geçersin.

İkincisinde ise

bir imparatorluğun

neden geri vitese taktığını

yüzyılların şanzımanından anlarsın.

Ve Balkan dağlarında

yitirilen toprakların

soğuk rüzgârı eser yüzünde.

O zaman düşünürsün…

Nerede kırıldı kader?

Nerede sarsıldı dengeler?

İşte o vakit

tarih artık rakam değildir,

bir milletin kalp atışıdır.

Çünkü tarih

engindir.

Okyanustur.

Bir kere kulaç atmayı öğrendin mi

alır götürür seni

binlerce yıl geriye.

Önce mağaraya sokar.

Taş duvarlarda titreyen ateş ışığı,

ilk korkular,

ilk umutlar…

Sonra toprağa bağlar insanı.

Tohum düşer toprağa,

buğday başak verir,

ve insan yerleşir dünyaya.

Ateş bulunur,

tekerlek döner,

şehirler yükselir.

Ama aynı zamanda

köle zincirleri de dövülür demirde.

M.Ö. on üçüncü yüzyılın başlarında

iki büyük güç oturur bir masaya

ve tarihin ilk yazılı barışını imzalar:

Kadeş.

Demek ki insan

binlerce yıl önce de

barışı arıyordu.

Ama ne garip…

Bugün,

yirmi birinci yüzyılda bile

barış hâlâ uzak bir yıldız

bizim coğrafyamıza.

Topraklarımızda

kanın kokusu eksik olmuyor.

Yıllar geçiyor,

on yıllar,

bazen kırk yıl,

bazen daha fazla.

Ve tarih

acıyla yazılıyor yeniden.

İşte böyle bir hikâyedir tarih.

Zaferlerle dolu,

yenilgilerle dolu,

umutlarla ve felaketlerle dolu

insanın uzun yürüyüşü.

Ciddiye alırsa toplumlar

aydınlık olur yarınlar.

Ama pusulası bilim değilse

bir elde tespih,

bir elde seccade

yolları ararsan karanlıkta…

Dolaşıp durursun

aynı dar sokaklarda.

Gündüz gece,

gece gündüz.

Bir matematik dehasını tanımadan

yüzyılların bilgisini hor görürsen

ve medet umarsan yalnızca eski kitaplardan…

Farkında bile olmadan

rezil rüsva olursun

cümle âleme.

Yedi düvele.

Gördünüz mü…

Hafta bitti yine.

Biraz tarihten söz edelim derken

laf döndü dolaştı

siyasetin kapısına dayandı.

Affola…

İnsan bazen

geçmişe bakarken

bugünü de görmeden edemiyor.

Ben şimdi

lafı daha fazla uzatmadan

sessizce çekileyim bu sayfadan.

Herkese

huzurlu bir hafta sonu dileyerek.

Saygılarımla.

TARİHİN İÇİNDEN

Okul sıralarında

tebeşir tozuna karışıp giden yıllar var aklımda,

ama tuhaftır

tarih öğretmenlerimin yüzü yok hafızamda.

Demek ki iz bırakmamışlar.

Belki de defter yapraklarında

sadece rakamlar kaldı geriye:

1453,

1492,

1699…

Ezberlenip geçilen sayılar,

kapısı açılmayan odalar gibi.

Tarih dersi mi?

Ben almayayım,

hele hele resmî üniformalısından.

Haksızlık etmeyelim yine de…

Belki yürürlükteki mevzuatın

ezber kokan koridorlarında

başka türlü anlatılamıyordu geçmiş.

Kim bilir,

belki de ideolojinin gölgesi düşüyordu tahtaya.

Ama yine de sapmayalım

münâfıklığa.

Çünkü şimdi öyle mi?

Şimdi varsa yoksa tarih.

Televizyon ekranlarında

tozlu saray kapıları açılıyor,

gizli kalmış defterler karıştırılıyor,

yüzyılların yankısı dolaşıyor stüdyolarda.

Anlatıcıların ağzından bal damlıyor,

biz de dinlerken

kendimizi bir anda

başka çağların eşiğinde buluyoruz.

Bir bakmışsın

Osmanlı’nın serin avlusunda dolaşıyoruz,

bir bakmışsın

bir sefer dönüşü yorgun bir askerin gözlerindeyiz.

Ve düşün ki

tarihin kutup yıldızı sayılan

büyük bir bilgeyle

aynı çağda yaşadık.

Kitaplarını açıp okumak,

yüzyılların nabzını satır satır dinlemek…

Ne büyük ayrıcalık.

Yeter ki merak edilsin

dün ve geçmiş.

Takdir edersiniz ki

soyağacımızdan bahsetmiyoruz burada.

Mesele;

gezegenimizin üstünde yürüyen

insan denen varlığın

binlerce yıllık serüveni.

Sakın ha

“Ne işe yarar?” demeyin.

Çünkü tarihsiz bilinç

kökü kesilmiş ağaca benzer.

İlk rüzgârda devrilir.

İlk fırtınada

yerinde yeller eser.

Tarih bilgisi başka şeydir,

tarih kültürü bambaşka.

Birincisinde

Karlofça Antlaşması’nın

1699 yılında imzalandığını öğrenirsin,

sınavı geçersin.

İkincisinde ise

bir imparatorluğun

neden geri vitese taktığını

yüzyılların şanzımanından anlarsın.

Ve Balkan dağlarında

yitirilen toprakların

soğuk rüzgârı eser yüzünde.

O zaman düşünürsün…

Nerede kırıldı kader?

Nerede sarsıldı dengeler?

İşte o vakit

tarih artık rakam değildir,

bir milletin kalp atışıdır.

Çünkü tarih

engindir.

Okyanustur.

Bir kere kulaç atmayı öğrendin mi

alır götürür seni

binlerce yıl geriye.

Önce mağaraya sokar.

Taş duvarlarda titreyen ateş ışığı,

ilk korkular,

ilk umutlar…

Sonra toprağa bağlar insanı.

Tohum düşer toprağa,

buğday başak verir,

ve insan yerleşir dünyaya.

Ateş bulunur,

tekerlek döner,

şehirler yükselir.

Ama aynı zamanda

köle zincirleri de dövülür demirde.

M.Ö. on üçüncü yüzyılın başlarında

iki büyük güç oturur bir masaya

ve tarihin ilk yazılı barışını imzalar:

Kadeş.

Demek ki insan

binlerce yıl önce de

barışı arıyordu.

Ama ne garip…

Bugün,

yirmi birinci yüzyılda bile

barış hâlâ uzak bir yıldız

bizim coğrafyamıza.

Topraklarımızda

kanın kokusu eksik olmuyor.

Yıllar geçiyor,

on yıllar,

bazen kırk yıl,

bazen daha fazla.

Ve tarih

acıyla yazılıyor yeniden.

İşte böyle bir hikâyedir tarih.

Zaferlerle dolu,

yenilgilerle dolu,

umutlarla ve felaketlerle dolu

insanın uzun yürüyüşü.

Ciddiye alırsa toplumlar

aydınlık olur yarınlar.

Ama pusulası bilim değilse

bir elde tespih,

bir elde seccade

yolları ararsan karanlıkta…

Dolaşıp durursun

aynı dar sokaklarda.

Gündüz gece,

gece gündüz.

Bir matematik dehasını tanımadan

yüzyılların bilgisini hor görürsen

ve medet umarsan yalnızca eski kitaplardan…

Farkında bile olmadan

rezil rüsva olursun

cümle âleme.

Yedi düvele.

Gördünüz mü…

Hafta bitti yine.

Biraz tarihten söz edelim derken

laf döndü dolaştı

siyasetin kapısına dayandı.

Affola…

İnsan bazen

geçmişe bakarken

bugünü de görmeden edemiyor.

Ben şimdi

lafı daha fazla uzatmadan

sessizce çekileyim bu sayfadan.

Herkese

huzurlu bir hafta sonu dileyerek.

Saygılarımla.

Macit CÜNÜNOĞLU 

NİHÂVENDİN DÜNYASI

Akşam ağır aksak yürür

bu şehrin eski sokaklarında…

Gökyüzü solgun bir ud sesi gibi titrer,

rüzgâr usulca karıştırır eski hatıraları.

İşte o saatlerde kalbim

derin bir nihâvend makamı gibi yanar.

Bir masa seçerim yine

gecenin en yalnız köşesinden.

Çünkü bazı duygular vardır

kalabalıkta dile gelmez;

bazı aşklar vardır

ancak bir şarkının içinde nefes alır.

Sokağın ucunda bir lamba titrer,

ışığı yorgun, gölgesi uzun.

Sanki yıllardır içimde bekleyen

bir ismin hatırası gibi.

Derken gecenin içinden

ince bir nağme süzülür:

Şarkılar seni söyler…

ve ben anlarım ki

bazı isimler zamana teslim olmaz.

Her mısrada sen varsın,

her susuşta biraz ben…

Bir zamanlar aynı akşamı paylaşan

iki yorgun kalp gibi.

Hatırlar mısın bilmem

o uzun yaz gecelerini…

Sözlerimizin arasına karışan

sessiz bir sevdayı.

Sonra gecenin içinden

uzak bir meydan sesi gelir…

Amasya’da bir akşamdır sanki,

Yeşilırmak kıyısında ağır bir rüzgâr,

ırmak boyu evlerinin gölgesinde

bir bando çalar usul usul.

Bakır nefeslilerde dolaşan

hüzünlü bir nihâvend nağmesi…

Sanki bütün şehir

aynı hatırayı dinler.

Şimdi ise

her şey eski bir plak gibi döner içimde:

bir kahkaha,

bir bakış,

bir de yarım kalmış cümle.

Ve bazen içimden

usulca dökülür o kadim sitem:

Kimseye etmem şikâyet,

ağlarım ben hâlime…

Çünkü insan en çok

susarak yenilir sevdiklerine.

Gece ilerler,

sokaklar uykuya dalar,

ay göğün en tenha yerine çekilir.

Ben ise hâlâ düşünürüm:

Acaba bir gün

yılların arasından bir kapı 

aralanır mı?

Belki bir akşam

eski bir şarkının tam ortasında

sen çıkarsın karşıma.

İşte o yüzden

kalbimin içinde hâlâ dolaşır

o ince umut:

Bir ihtimal daha var…

Ama bilirim

bazı aşklar

kavuşmak için değil,

bir ömür nihâvend kalmak için yazılmıştır.

Ve akşam iner yine:

biraz kül,

biraz duman,

biraz hatıra…

Ben susarım.

Ama içimde

kırık bir udun tellerinde dolaşan

o eski şarkı sürer:

Biraz sen,

biraz ben,

biraz da bitmeyen bir akşam… 

Macit CÜNÜNOĞLU

İTİRAZ İLE EYVALLAH

Gece yarısı bitti film,

ekran karardı

ama içimdeki hikâye bitmedi.

Bir çocuk yürüyordu İstanbul’un sokaklarında,

omzunda çöp torbası,

gözlerinde koca bir dünya.

Ben koltuğumda oturmuş,

elime mendili almış

o çocuğun kaderine bakıyordum.

İnsan bazen bir film izler

ama aslında

kendi hayatını görür perde arkasında.

Bir şarkı başladı sonra…

kırık bir kalbin içinden çıkan bir ses gibi.

“İtirazım var bu zalim kadere…”

İşte o an

yılların kapısı gıcırdayarak açıldı.

Birden

gençliğimin sokakları doldu odaya.

Yürüyüşler…

bildiriler…

hararetli tartışmalar…

sigara dumanı ve büyük laflar.

Dünyayı değiştirecektik.

O kadar emindik ki…

Sanki tarih bizim cebimizdeydi.

Yüzlerce dost edindik,

kardeş bildiklerimiz oldu,

yoldaş dediklerimiz oldu.

Bir örgütün kapısından girdik sonra.

Ve farkında olmadan

aklımızı askıya aldık.

Önderlerimiz vardı.

Onlar her şeyi bizden iyi bilirdi.

Biz sadece inanırdık.

İnanmak kolaydır gençken…

Çünkü dünya henüz

insanın kalbini kırmayı öğrenmemiştir.

Sonra yıllar geçti.

Kavgalar büyüdü.

Sokaklar sertleşti.

Geceler uzadı.

İşkencelerden geçtik.

Mahpus damları gördük.

Demir kapıların kapanışını duyduk.

Ama yine de şikâyet etmedik.

Çünkü davamız kutsaldı.

İnancımız kusursuzdu.

Marx bizim tanrımızdı,

Lenin peygamber katında bir isimdi sanki.

Böyle yaşadık yıllarca.

Sonra zaman geçti…

"Zaman", her şeyi değiştiren o sabırlı öğretmen.

Arkadaşlar dağıldı,

yollar ayrıldı,

sloganlar yavaş yavaş

hatıralara dönüştü.

Ve bir gün,

hiç fark etmeden

başka bir yerde buldum kendimi.

Bir masada…

Masada bir şişe şarap,

yanında bol miktarda gönül yarası.

Hayatın öğretmediği ders kalmamış gibiydi artık.

Ve bir gün biri sorsa bana:

“Ne oldun bunca yıldan sonra?”

Gülümserim.

“Vallahi,” derim,

“Müslüm babacı oldum.”

Kaderle kavga etmeyi bırakanların,

ama yine de ona boyun eğmeyenlerin tarafında.

Şarkılarla konuşanların…

gecenin bir vakti

kendi kalbine itiraz edenlerin tarafında.

Bugün geldiğim yerden memnunum aslında.

Geçmişime küskün değilim.

Çünkü o yıllar olmasaydı

bugünün ben’i de olmazdı.

Her yara biraz öğretir insana.

Her kayıp biraz olgunlaştırır.

Yine de bazen

gecenin bir saatinde

o eski şarkıyı açarım.

Ve kadehimi kaldırıp

hem geçmişe

hem geleceğe

aynı anda selâm gönderirim.

Bir yudum içerim,

sonra usulca mırıldanırım:

İtirazım var…

Ama eyvallahı da var.

Macit CÜNÜNOĞLU

DAİMA AMASYA

Bunalımlı zamanlardan geçiyoruz,

söz ağır, hayat yorucu,

insanın içi dar bir sokak gibi…

Siyasetin çamuruna bulaşmış günler olur,

ne yana dönsen karanlık.

İşte o vakitlerde

insan bir pencere arar kendine.

Benim pencerem sanattır,

bir cümle, bir türkü, bir şiir…

Yorulmuş ruha serin bir su gibi.

Kimseye akıl verecek değilim,

ne bir bilgeyim ne de ustasıyım kelimelerin.

Yazdıklarım sadece

dost meclisinde söylenmiş

sade bir sohbet gibidir.

Bir dostum geçenlerde 

dedi ki,

“Amasya’yı ne çok yazıyorsun,

galiba hâlâ orada yaşıyorsun.”

Oysa doğduğum şehirde

topu topu on beş yıl kaldım.

Sonra yollar açıldı önüme;

Tokat Öğretmen Okulu’na düştü yolum,

sonra İstanbul…

Yarım asırdır bu koca şehrin kalabalığında

bir köşe tuttum kendime.

Ama insanın kalbinde

bazı şehirler hiç küçülmez.

Benim içimde

Amasya hâlâ çocukluk boyundadır.

Yeşilırmak’ın kıyısında başlar hatıralar,

suyun sesinde büyür.

Orada öğrendim yüzmeyi,

bahçelerinden meyve çalmayı,

yaz akşamlarında tozlu sahalarda

futbol oynamayı.

Çolağın bağında topun peşinden koşarken

dünya bize ait sanırdık.

Güneş batınca

akşamın serinliği inerdi mahalleye.

Sekiz yıl okullarına gittim o şehrin,

sekiz yıl boyunca

arkadaşlık dediğin şeyin

en saf halini öğrendim.

Daha dün gibi…

Savadiyeli Bülent ile konuştuk telefonda;

şimdi Ankara’da mimar.

Ama sesinde hâlâ

Amasya sokaklarının yankısı var.

Küçük şehirler

insana büyük dostluklar bırakır.

Yangın yeri derler ya eskiler,

işte öyle günlerdi bazen.

Rahmetli abimle birlikte

ekmek parası peşinde

pazar tezgâhlarında dolaştık.

Sekiz yaşındaydım

Ali-Doğan Temizer kardeşlerin yanında

çıraklığa başladığımda.

Sonra Talip abinin dükkânı…

Jet gazozlarının serin şişeleri arasında

hayatı öğrendim biraz.

Derken Yeşilırmak Eczanesi…

Kalfalığa yükseldiğim gün

patronum Coşkun abi

bir saat hediye etmişti bana.

Yıl 1961.

O saatin tik takları

sanki büyümemin sesiydi.

Babasız büyümek

insana erken öğretir bazı şeyleri.

Ben o yıllarda

özgürlüğün kıymetini öğrendim.

Kimsenin söylemediği bir gerçeği:

İnsan kendi ayaklarıyla yürümeyi

erken öğrenirse

hayata daha sıkı tutunur.

Bugün geriye dönüp bakınca

Amasya’da geçirdiğim yıllar

zaman olarak kısa

ama hatıra olarak

ömür boyu sürecek kadar uzun.

Bazen yazıyorum işte…

Memleketimi, sokaklarını, çocukluğumu.

Çünkü insan geçmişe dokununca

yorgun ruhu biraz dinleniyor.

Bir zaman tünelinden geçer gibi

geri gidiyorum o günlere.

Kimlerle karşılaşmıyorum ki…

Mahalle arkadaşları,

eski öğretmenler,

yaramaz çocukluk günleri.

Ve elbette

ilk platonik aşklar…

Kalbin çarpıntısını

ilk kez öğreten o masum yüzler.

Sonra mahallem belirir gözümde,

doğduğum ev,

Gümüşlü Camii’nin avlusu,

yaz akşamlarında taş duvarlarına yaslanan

çocuk sesleri.

Kuran kursunun telaşı,

dar sokakların serin gölgeleri,

dağlara tırmanan çocuk nefesleri…

Yeşilırmak akıp gider

bütün bu hatıraların içinden.

Bazen bir nehir

bir ömür kadar uzun olur.

Şimdi Mart dokuzu yaklaşıyor.

Bir eski geleneğin kapısı aralanıyor içimde.

Kırk taş toplayacağım yine

Kırklar evliyasını ziyaret etmek için.

Belki çocukluk duası gibi

temizdir hâlâ içimdeki dilekler.

Belki de insan

ne kadar uzaklaşsa uzaklaşsın

doğduğu şehre

hep biraz çocuk olarak döner.

Ve ben biliyorum…

Yıllar geçse de

kalbimin bir köşesinde

Amasya hep yeşil bir 

hatıra olarak kalacak.

Macit CÜNÜNOĞLU

ESKİ BİR FOTOĞRAF

Anılar…

İnsan yaşadıkça peşini bırakmayan

sessiz yol arkadaşları.

Bazen bir akşamüstü gelirler,

hiç çağırmadan kapıyı çalarlar.

Bir kokuyla, bir sokak adıyla,

ya da sararmış bir fotoğrafın kenarından

yavaşça içeri girerler.

O zaman memleket düşer aklıma.

Küçük bir şehir…

Ama içinde büyük hayâller dolaşır.

Dar sokaklarında gençliğin sesi vardır,

kahvelerde hararetli konuşmalar,

meydanlarda umut.

Biz gençtik.

Dünyanın değişebileceğine

gerçekten inanıyorduk.

Bir ağabeyimiz vardı mesela,

fotoğraf çekerdi.

Ama aslında

zamanı tutardı elinde.

Bir annenin gülüşünü,

bir çocuğun şaşkın bakışını,

bir dostluğun omuza konan elini

dondururdu siyah beyaz karelerde.

Mahalledeki dükkânın önünde

çekilmiş bir fotoğraf var hâlâ.

Yanımda insanlar,

arkamızda eski bir tabela,

yüzlerde sade bir huzur.

Ben daha çocuğum.

Dünyanın ağırlığından habersiz.

Sonra yıllar yürüdü.

Rüzgâr sertleşti.

Sokaklarda sloganlar çoğaldı,

gençlik ateş gibi harlandı.

Biz de o ateşin içinden geçtik.

İnandık, tartıştık, yürüdük.

Daha adil bir dünya mümkün sanıyorduk.

Ama hayat

her zaman hayâllerin peşinden gitmez.

Bir gün baktık ki

bazıları ortalıkta yok.

Kimi uzaklara gitmiş,

kimi başka bir hayatın içine savrulmuş,

kimi de sadece

hatıraların içinde kalmış.

İnsan o zaman anlıyor

zamanın nasıl bir şey olduğunu.

Bir bakıyorsun

bir mahalle eksilmiş,

bir sokak sessizleşmiş,

bir dost

bir fotoğrafın içinde kalmış.

Şimdi o eski kareye bakıyorum bazen.

Bir annenin gülüşü duruyor orada.

Yılların aşındıramadığı

yumuşak bir yüz.

Kim bilir

o yüreğin içinden

ne kadar özlem geçmiştir?

Ben bakıyorum

ve çocukluğumu görüyorum.

Arkamızda bir dükkân,

önümüzde koca bir hayat.

O fotoğrafın içindeki herkes

sanki birazdan konuşacak gibi.

Ama zaman

hiçbir fotoğrafı konuşturmaz.

Yine de insan unutamaz.

Çünkü bazı yıllar

yalnızca yaşanmaz

yüreğe kazınır.

Şimdi bir akşam masasında

sessizce bir kadeh kaldırıyorum.

Eski dostlara,

kaybolan yüzlere,

ve bir zamanlar

inandığına gerçekten inanan

o temiz kalpli insanlara.

Belki dünya değişmedi.

Belki hayâllerimizin çoğu

yollarda eskidi.

Ama şunu biliyorum:

o yıllarda yaşanan

o inanç, o cesaret, 

o samimiyet

insanın içinde bir yerlerde

hâlâ nefes alıyor.

Ve ben

her eski fotoğrafa baktığımda

aynı şeyi hissediyorum:

Zaman geçiyor,

insanlar gidiyor,

şehirler değişiyor…

Ama bazı hatıralar

bir ömür boyu

insanın kalbinde

genç kalıyor.

Macit CÜNÜNOĞLU

BİR İSTANBUL SABAHI

Bir İstanbul sabahından

dostlara içten bir merhaba…

Pencerenin camına ince ince vuruyor damlalar,

sanki eski bir şarkının usul usul çalınan

nihâvend taksimi gibi.

Güne başlarken ilk işim

Saatli Maarif Takvimi’nden

bir yaprak koparmak.

Her sabah küçük bir merasimdir bu;

takvim yaprağıyla birlikte

dünden biraz daha uzaklaşır insan.

Bugünün notunda

“kocakarı soğuğu” yazıyor.

İçimden gülüyorum.

Ne tuhaf bir söz bu…

Hem üşüten bir tarafı var

hem de kırıcı bir yanı.

Sanki soğuk yetmezmiş gibi

bir de dilimiz üşütüyor insanı.

Eskiler böyle demiş,

biz de öyle öğrenmişiz işte.

Dil bazen bir alışkanlıktır,

bazen de farkına varılmadan taşınan

eski bir yük.

Ama mesele zaten dil meselesi değil.

O işi filologlar düşünsün,

ben gönül ehliyim,

kelimeleri biraz da kalbimle tartarım.

Uzun zamandır

siyasetin gürültüsünden uzak durmaya çalışıyorum.

İnsanın yaşı ilerledikçe

sesini yükseltmekten çok

sessizliğin kıymetini öğreniyor.

Geriye ne kalıyor peki?

Günlük hayat…

Bir fincan çayın buğusu,

pencere önünde yağmur seyretmek,

bir eski şarkının hatırlattığı

yarım kalmış bir akşam.

Bir de aşk elbette.

Bedenim yaş aldı belki

ama gönlümü genç tutmaya

inatla devam ediyorum.

Ne de olsa dört torunum var;

onlarla müzik dinliyorum,

onlarla film izliyorum,

hatta bazen evin içinde

saklambaç bile oynuyoruz.

Koşarken onlar kadar hızlı olamasam da

kahkahaları yakalayabiliyorum.

İşte o anlarda

zamanın dizleri tutmaz oluyor.

Akşamın nasıl geldiğini

hiç fark etmiyoruz.

Bir bakmışsınız gün bitmiş,

gökyüzü akşamın moruna boyanmış

ve hayat usulca bir sandalyeye oturmuş.

Ama insan ne yaşarsa yaşasın

eski aşklar

kalbin arşivinden silinmiyor.

Bazı yüzler vardır

yıllar geçse de unutulmaz.

Bir bakış,

bir gülüş,

bir akşamüstü yürüyüşü

ansızın zihnin kapısını çalar.

Derler ki:

“Kırkından sonra azanı teneşir paklar.”

Belki doğrudur, belki değildir;

ama bildiğim bir şey var:

Kadınla erkeğin arasında yaşanan

en kıymetli duygu yine aşktır.

Eğer tadına vardıysanız

ruhunuzun derinliklerinden yükselen

bir sevgi seli

sizi bambaşka diyarlara götürür.

Artık siz siz değilsinizdir.

Kendi sesinizi bile

uzaktan duyarsınız bazen.

Bulutların üzerinde yaşayan

yarı uyanık bir rüya gibi

dolaşırsınız dünyada.

Romantizm hasletiniz olur,

şiirsel hülyalar karakteriniz.

Bir şarkının sözünde

kendinizi bulur,

bir akşamın gölgesinde

kendi kalbinizi dinlersiniz.

Bunları yaşadığım için söylüyorum.

Tecrübeyle sabittir.

Ne var ki

o günlerden kalma

tek bir aşk mektubum bile yok.

Belki de hayatın telaşı,

belki biraz kader,

belki de gönlün fazla cömert oluşu…

Evlilikte olduğu gibi

sevgili meselesinde de

rakamlarım biraz abartılıdır.

Ne yapalım,

alın yazısı dediğimiz şey

bazen kalemini bol mürekkeple doldurur.

Biz de hayatın çağrısına uyduk.

Geldik, yaşadık, sevdik.

Biraz güldük,

biraz hüzünlendik.

Niyetimiz

bu kısa yolculuğu

sonsuzluğa taşımaktı.

Günün birinde

o meşhur soru sorulacak elbette:

“Nasıl bilirsiniz?”

Sizlerin fikrini bilmem ama

bendeniz kendimi iyi bilirim.

Kalbimde kim varsa

hakkımı helâl ederim.

Varsın yağmur yağsın İstanbul sabahlarına,

varsın takvim yaprakları eksilsin.

Biz yine de

gönlümüzü genç tutalım.

Ve sonunda

sessizce amin diyelim.

Macit CÜNÜNOĞLU

GAMZEDEYİM...

Bir şarkı düştü geceye,

ince bir sızı gibi…

Uzak bir masada

kadehler konuşuyor sessizce.

Müzeyyen’in sesi

eski bir yaranın üstüne konar;

“Gamzedeyim…” der,

ben sustukça çoğalır içimde.

Bir yerde Tatyos Efendi

toprağın serinliğinde uyur şimdi.

Besteleri göğe yükselir hâlâ,

ama kendisi

yoksul bir akşam gibi göçüp gitmiş dünyadan.

Her yıl uğrarım mezarına,

iki dost gibi konuşuruz.

Ben anlatırım dünyanın ağırlığını,

o susar…

suskunluk bazen en doğru cevaptır.

Samatya’dan Ermeni bir dost çıkar karşıma

uzak memleketlerde

İsviçre’nin soğuk sokaklarında bile

kalbini İstanbul’a bağlamış.

“Ben bu toprağın insanıyım,” der.

Ben ise

biraz yorgun, biraz kırgın

ufuklara bakarım.

Dünya kalabalık,

meydanlar gürültülü,

insanlar birbirine uzak…

ve umut dediğimiz şey

bazen ince bir tel gibi kopuverir.

Bu yüzden

adımı koydum kendime:

Gam-zedeyim.

Gam bana doğuştan düşmüş,

deva aramam artık.

Bir şarkı yeter bazen,

bir kadeh,

bir dost sesi…

Ve gece…

Uzun, ağır bir gece

uşşak makamında,

yavaş yavaş yürür içimden.

Macit CÜNÜNOĞLU

SAVAŞ

Savaş hakkında konuşmak zor iştir,

hele de bilmiş bilmiş ahkâm kesmek

daha da zor.

Efendim,

bu defa sahnede İran ile Amerika var.

Birinin elinde füze,

ötekinin elinde dünya haritası.

Yirmi birinci yüzyılda

yine televizyonlardan canlı yayın

yine duman, yine siren sesleri.

Demek ki kader böyleymiş;

insanlık ilerledikçe

savaşlar da teknoloji öğrenmiş.

Oysa biz bunları görmedik mi?

Vietnam’da napalm yağdı gökyüzünden,

Irak’ta şehirler küle döndü,

Afganistan’da dağlar bile yoruldu.

Şimdi sıra

İran çöllerine mi geldi?

Fakat asıl tuhaf olan

bizim memleketin hali.

Bir kısmımız Amerika’nın yanında,

bir kısmımız İran’ın.

Sanki mahalle maçı oynanıyor da

tribünde tezahürat yapıyoruz.

Ben ise oturmuş

olan biteni şaşkınlıkla izliyorum

ve bir gerçeği unutmuyorum:

Savaşta kazanan yoktur,

sadece ölenler vardır.

Ama bizim yönetenler

her zamanki gibi mahir:

Bir yandan Washington’a selam,

öte yandan Tahran’a gülümseme.

Diplomasinin adı konmuş hali:

iki ucu boklu değnek.

Peki bütün bunların faturası

kime kesiliyor?

Elbette bize.

Benzin yine zamlı,

pazar yine yangın yeri.

Hanım, al şu parayı,

pazardan biraz soğan al, biraz patates.

Ayçiçek yağı mı?

Onu da artık

internetten taksitle alırız.

Et mi dedin?

Sahi…

o neydi?

Çocuklar ışıkları kapatın,

tasarruf devrindeyiz.

Zaten şu Edison denen adam

ampulü icat ederek

başımıza iş açtı.

Ne güzel yaşıyorduk

Ortaçağ’da…

Din vardı, bayrak vardı,

fetih ruhu vardı.

Şimdi televizyon var,

savaş var,

bir de bizim bitmeyen nutuklarımız.

Velhasıl dostlar,

Amerika ile İran kapışırken

biz yine ekran başında

dünya kurtarıyoruz.

Ama bir gerçek değişmiyor:

Savaş büyür,

haritalar değişir,

liderler nutuk atar…

ve en sonunda

toprağa düşen yine

gariban insanların gölgesi olur.

Macit CÜNÜNOĞLU

ELEM DOLU HATIRALAR

Bugün Salı.

Elimde bir bardak çay, 

kulaklarımda eski bir şarkı. geçmiş ağır ağır yolculuğa çıkar,

sözler azalır, hatıralar çoğalır.

Gurbetteyim…

Hem de uzun yıllardır.

Ama gönlüm hâlâ

doğduğum şehrin dar sokaklarında gezer.

Bir rüzgâr eser içimde

ve Amasya kokar.

Yeşilırmak’ın kıyısında

akşamın serinliği dolaşır hayâlimde.

Eski evlerin pencerelerinde

sarı bir ışık yanar.

Bir kapı gıcırdar,

bir çocuk sesi yükselir uzaklardan.

Der ki Amasya

“Müze-Kent”.

Doğrudur.

Ama ben başka türlü 

anarım onu:

"Müze Evler Şehri."

Çünkü o evlerin her biri

bir hayat saklar içinde.

Bir sabrın hikâyesini

veya sessiz bir gururun asaletini.

Bir ocak zar zor yanar,

bir baca bin bir güçlükle tüter,

ama yine de kimse

umut etmeyi bırakmazdı.

O günlerde hayat bugünkü gibi değildi.

Talepkâr bir dünya yoktu henüz.

Zengin ile fakir

aynı selâmı paylaşırdı sokakta.

Çocuklar aynı okulun öğrencisi,

aynı sokakların yaramazıydı.

Tozlu bir topun peşinde koşar,

akşam olunca annelerinin sesini duyardı.

Ne meşin topumuz vardı

ne de parlak bisikletimiz.

Ama koca bir mahallemiz vardı,

omuz omuza büyüdüğümüz arkadaşlarımız.

Bakkal amca veresiye ekmek yazardı deftere,

kimsenin yüzü kızarmazdı.

Bir doktor yoksulun kapısını çalardı,

bir usta tandır başında

mahalleye ekmek kokusu yayardı.

İnsanlar bazen

kızılcık şurubu içtim derdi…

ama kan kusardı içinden.

Acıyı saklamak bir asalet sayılırdı.

Şimdi geriye dönüp bakıyorum da

şunu söylemeden edemiyorum:

Hiçbir şeyimiz yoktu belki…

Ama mutluyduk.

Bugünün dünyası başka.

Evler büyüdü,

ama kalpler küçüldü sanki.

Sokaklar kalabalık,

ama insanlar daha yalnız.

Ne eski Amasya kaldı

ne de o eski duygular.

Zaman başka rüzgârlara kapıldı,

insanlık başka denizlere yelken açtı.

Ben ise bu akşam

meyhanenin sessiz bir köşesinde

yine geçmişle konuşuyorum.

Elimde bir kadeh,

gözlerimde yılların hüznü.

Ve içimde

gitmeyen bir şehir…

Çünkü bilirim:

"Dertleri zevk edindim artık,

bende neşe ne arar.

Elem dolu kalbimden

gitmiyor hatıralar."

Macit CÜNÜNOĞLU

8 MART

Benim kuşağımdan çoğu insanın annesi

biraz ekmek, biraz sabır,

biraz da acı ile yoğrulmuş

sessiz bir emekçidir.

Anam…

1912 doğumlu.

Saçlarında Selanik rüzgârı,

yüreğinde Balkan yollarının hatırası.

İki padişahın zamanını görmüş,

Cumhuriyet’in ilk sabahına uyanmış.

Ve bir kasım günü

1938’in ağır sessizliğinde

Atatürk’ün ardından

gözleri dolmuş.

Hayat

ona bazen dar, bazen geniş kapılar açmış.

Ama o

her kapıdan sabırla geçmiş.

Sonra Amasya…

Hayatın yavaşladığı,

insanın birbirine daha çok benzediği yıllar.

İşte o günlerde

anam bir yiyeceğin adını değiştirdi:

Pişiye

“cankurtaran” dedi.

Çünkü evde ekmek azsa

umut kızgın yağda kabarırdı.

Bir tencerenin içinde

üç çocuğun yarını kızarırdı.

Bazen komşulara gider,

bir işin ucundan tutardı.

Dostlukların sıcaklığı

yorgunluğunu hafifletirdi.

Hatırlıyorum

küçük bir asker maaşını 

büyük bir bereket gibi beklediğimiz günleri.

Anam çoğu zaman

kendi payını küçültür,

bizim tabağımıza büyütürdü.

Anneler böyledir.

Onlar

evin içindeki sessiz kuvvettir.

Bir zamanlar

Şevket Bey’in cevizhanesinde işçi olarak çalışmış anam.

Sonra sinema oldu o yer.

Perdede başka hayatlar akarken

bizim hayatımız

mutfakta, sokakta, evde

sakin bir film gibi sürüp gitti.

Güzel kadındı anam.

Ama güzelliğini

aynaya değil

çocuklarının yüzüne bıraktı.

Şimdi

8 Mart,

düşünüyorum:

Dünyanın dört yanında

ekmek için çalışan

nice kadın var.

Sessiz, sabırlı,

ama dimdik.

Biliyorum ki

onların her birinde

annemden bir parça var.

Ve ben hâlâ

pişi kokusunu duyunca anlarım:

Bazı anneler

mutfağında yalnız hamur kızartmaz

bir evin sıcaklığını,

bir ailenin yarınını

sevgiyle büyütür.

Bu yüzden

8 Mart’ı düşünürken

önce annemi hatırlarım.

Ve onun şahsında

bütün emekçi kadınları.

Bir kez daha 8 Mart kutlu olsun;

dünyanın bütün çalışkan, sabırlı, emekçi güzel kadınlarına. 

Macit CÜNÜNOĞLU

UMUT VAR

UMUT VAR

Bu memlekette

herkes biraz bilge şimdi.

Biraz Osho’dan cümleler,

biraz Mevlâna’dan öğütler,

biraz da Bernard Shaw’dan kesilmiş sözler

dolaşıyor cep telefonlarının ışığında.

Parmak uçlarında bilgelik,

ekranlarda huzur tarifleri.

Aşkın ilacı var diyorlar,

yalnızlığın çaresi var,

kırık kalplere merhem var.

Ama nedense

ekmek pahalı.

Yoksulluğun ilacı

hiçbir veciz sözde yazmıyor.

Bir ölçek din koy diyorlar,

bir ölçek bayrak…

Araya da slogan serp:

“Şehitler ölmez!”

Kalabalık alkışlasın,

sorular suskun kalsın.

Kimse

“Devrim vakti” demiyor artık.

Çünkü ortada

ne yürünecek bir yol var

ne de yolu gösterecek bir önder.

Sağ dedikleri

çoktan eski bir harita.

Sol dedikleri

yırtılmış bir afiş duvarda.

Ve umut…

Bir zamanlar

gençlerin cebinde taşıdığı o kelime

şimdi sessiz bir köşede

yaralı bir kuş gibi.

Ama bilsinler:

Bu memlekette

kuşlar da yakıldı.

Hrant düştü,

Tahir Elçi susturuldu,

daha niceleri…

Aydınlığa ateş etmek

serbest bırakıldı bir zaman.

Devlet arkada,

silah omuzda,

karanlık önde yürüdü.

Ama unuttukları bir şey var:

İnsan kolay tükenmez.

Bir düşeriz

bin kalkarız.

Toprağa düşen her umut

yeni bir filiz verir.

Çünkü biz

ekmeği de

özgürlüğü de

aynı ellerle yoğuran insanlarız.

Ve bilsinler:

Güneş

bir gün mutlaka doğar

bu memleketin üstüne.

Çünkü

umut dediğin şey

insanın inadıdır.

Macit CÜNÜNOĞLU

YİTİK LALE

Yeşilırmak akşamın eşiğinde

ağır bir makam tutturur.

Su, eski bir tambur gibi titrer

köprülerin altında.

Şehir susar.

Dağlar iki yana çekilmiş

bir sahnenin perdeleri gibi,

ve Amasya

yüzyıllardır aynı şarkının içinde

yavaşça nefes alır.

Derler ki

her şehrin bir makamı vardır.

İstanbul hicazdır biraz,

Bursa’da segâh dolaşır akşamları.

Ama Amasya’nın kalbinde

ince bir "Lale Gül" makamı saklıdır.

Biraz hüzün,

biraz zarafet,

biraz da kaybolmuş bir baharın sesi.

Bir zamanlar dağlarda,

konakların avlularında

laleler açarmış.

Ne saray görmüşler

ne de şöhret.

Sadece sabah güneşini,

bir de Yeşilırmak’ın serinliğini.

Sonra zaman geçmiş,

her şehir gibi

Amasya da biraz eksilmiş.

Bir lale kaybolmuş o günlerden.

Kimse tam hatırlamaz nerede.

Belki bir avluda unutuldu,

belki bir bahar rüzgârı

tohumunu başka diyarlara savurdu.

Ama şehir bilir:

Her bahar

toprağın içinde

o eski lalenin kalbi atar.

Akşam olur.

Yeşilırmak’ın sesi

derinleşir.

Sanki görünmeyen bir fasıl başlar

dağların gölgesinde.

Rüzgâr usulca dolaşır

yokuş sokaklarda,

eski taşlar

unutulmuş bir güfteyi fısıldar.

Ve o an

kimse görmese de

bir yerde

kırmızı bir lale açar.

Sessiz…

vakur…

yitik ama hatırlı.

Amasya’nın kaybolmayan 

hatırası gibi.

Çünkü bazı şehirlerde

çiçekler bile

bir makamla açar.

Ve bazı laleler

yüzyıllar geçse de

şehrin kalbinden

eksilmez...

Anlaştık mı değerli dostlar?

Macit CÜNÜNOĞLU

AKŞAMIN HÜZNÜ

Yine akşam oldu,

gölgeler ağır ağır uzadı duvarlarda.

Gün, yorgun bir yolcu gibi

sessizce bıraktı kendini geceye.

Bir sandalye çektim yalnızlığıma,

oturdum hatıraların tam ortasına.

Radyo alaturka çalıyor uzaktan,

her nağme içimde eski bir kapıyı aralıyor.

Bir hüzzam dokunuyor kalbime,

yılların içinden gelen bir sızı gibi.

Bir nihâvend geçiyor odadan

yavaş yürüyen bir akşam misafiri gibi.

Bir hicaz ise

usulca bırakıyor hüznünü 

pencere kenarına.

Anlıyorum…

insanın ruhu da biraz makamdır aslında;

bazen kırık bir şarkı,

bazen yarım kalmış bir akşam.

Masada kadeh yok belki

ama hatıralar sarhoş ediyor insanı.

Bir bakışın kıyısında kalmış sevdalar,

bir sokakta unutulmuş dostluklar

teker teker gelip oturuyor karşıma.

Ben de kusursuz bir adam değildim zaten.

Biraz rüzgâra meyilli,

biraz yolun çağrısına kulak veren…

Kalbim çok dolaştı bu dünyada,

bir şarkının içinde,

bir bakışın ucunda.

Ama pişman değilim.

Çünkü hayat dediğin

biraz yara izi taşımadan

tam hikâye olmuyor.

Şimdi gece ağırlaşıyor.

Radyo hâlâ eski şarkılar söylüyor.

Bir nihâvend daha geçiyor içimden

yorgun bir akşam gibi.

Ve ben anlıyorum ki

insan bazen

yalnızca bir şarkının içinde

kendine rastlar.

Sessizce…

bir akşamın hüznünde.

Macit CÜNÜNOĞLU

İLKBAHARA SELÂM

Mart,

ilkbaharın güneşi omzuma yeni dokunmuş gibi.

Penceremden bakıyorum,

tomurcuklar usul usul açılıyor.

Yeşil, taze, umutlu.

Sanki her biri

yeni bir hatıranın kanadı.

Uzakta Yeşilırmak akıyor

benden habersiz değil,

benimle birlikte tazeleniyor sanki.

Bilgisayarımın başında

davudi bir ses yankılanıyor:

Orson Welles konuşuyor.

“I know what it is to be young…”

Sonra içime işleyen o cümle:

“Ben genç olmanın ne demek olduğunu biliyorum,

ama sen yaşlı olmanın ne demek olduğunu bilmiyorsun…

Bir gün sen de anlayacaksın;

zaman uçar gider

ve geriye hikâyeler kalır.”

Ben de hikâyelerimin içine dönüyorum.

Üç çeyrek asırlık bir yolun

tozunu siler gibi

geçmişe uzanıyorum.

Çocukluk…

Gençlik…

Bir avuç gürültülü sokak.

Mahallemin taşları hâlâ aklımda.

Şimdi çoğu yok.

Ama camimiz duruyor,

mütevazı şadırvanı hâlâ serin.

Varsın başka ne kaybolursa kaybolsun

Yeşilırmak akıyor.

Kale yerinde.

Ve İçerişehir

baharın ışığında

sessiz bir tarih gibi yükseliyor.

Sofular Sokağı

eski bir bulut gibi

şehrin kalbine düşüyor.

Gidenlere rahmet okuyorum,

kalanları bağrıma basıyorum.

Dalından misket koparamasam da

yarım kilo elma alıp

İmaret’in bahçesine oturuyorum.

Belki tanıdık bir yüz çıkar diye.

Ama çoğu göçmüş…

Sokaklar değişmiş…

Yüzler başka…

Kimse

kütüphanenin tahta sıralarında

Binbir Gece Masalları okumamış.

Şehrazat’ın adını duyan yok.

Ve hiçbirinin yanağında

İbrahim Hafız’ın dillere destan

tokadının izi yok.

Oysa Amasyalı olmak

sadece doğmak değildi burada.

Önce ırmakta yüzmeyi öğrenecektin.

Sonra balık tutmayı.

Dağları dolaşacaktın.

Bir gün mutlaka

Cilanbolu’ya inecektin.

Ve o kuyudan

hayatın en soğuk suyunu içecektin.

Ziyere…

Yenice…

Bahçeler, havuzlar…

Bizim çocukluğumuzun

en büyük cennetiydi.

Atıf’ın meyhanesinde

bir iki maşrapa şarap içmişliğin olacak.

Fayton durağından geçerken

Tımarhane’nin avlusunda kurulan

ipek böceği pazarına uğrayacaksın.

Beş on koza çalacaksın belki.

Sonra eve götürüp

dut yapraklarıyla büyüteceksin onları,

ve bir gün

küçücük bir kozadan

bambaşka bir hayatın çıktığını

gözlerinle göreceksin.

İşte o zaman

hayatın dönüşümünü

kitaplardan değil

çocukluğundan öğreneceksin.

Bir de Çakallar’da

can arkadaşlarınla

fotoğraf çektireceksin.

Fonda

eşsiz Yeşilırmak vadisi,

minareler,

eski evlerin gölgeleri.

Pirlerde semaver kaynayacak.

Bakla dolması güveçi yer örtüsüne konacak.

Ahmet ile Hakkı ustaların çöreği

dumanı üstünde bölüşülecek.

Ve biz

dünyanın en zengin çocukları gibi

kahkahalar atacağız.

Şimdi…

Bahar yeniden geliyor.

O günlerin çoğu

rüzgâr gibi geçti.

Ama hatıralar

bir şehrin gerçek haritasıdır.

Ben o haritaya bakıyorum.

Kulağımda hâlâ

Orson Welles’in sesi:

“I know what it is to be young…”

Dizimin dibinde

iki evlat…

dört torun…

Kalbim doluyor.

Ve anlıyorum:

Bir insan yaşlanırken

aslında bir şehri de içinde taşır.

Benim içimde

Amasya akıyor.

Tıpkı

baharla birlikte

yeniden canlanan

Yeşilırmak gibi. 

Macit CÜNÜNOĞLU

YAŞ KEMÂLE ERİNCE...

Yaş kemâle erince

insan kendine doğru yürür,

kalabalıktan sıyrılıp

aynaya değil,

içine bakar.

Bir koridor uzar zihninde;

duvarları anılarla kaplı.

Her kapının ardında

başka bir mevsim.

Birinde çocukluk

tozlu sokaklar,

diz kapaklarında kabuk 

bağlamış yaralar,

annemin sesine karışan 

akşam ezgileri olmadan,

sadece bir çağrı,

eve dön çağrısı.

Bir kapı daha;

gençlik.

Ateşli, aceleci,

dünyayı omzunda 

taşıyabileceğini sanan

o mağrur delikanlı.

Cebinde hayaller,

yüreğinde isyan.

Adalet kelimesini

ilk kez yüksek sesle telaffuz 

ettiği günleri hatırlar.

Geçmiş zaman…

Ne tuhaf,

insan en çok onu sever.

Çünkü artık incitmez,

sadece hatırlatır.

Hayat dediğimiz şey

yaşanmışlıkların uzun bir cetveli;

sevinçler artı hanesinde,

kayıplar eksi tarafta.

Topladığında ortaya çıkan

sen olursun.

Eksilerek çoğalıyoruz.

Her veda

içimizden bir parçayı alıp götürüyor.

Yine de sabah oluyor.

Dünya dönüyor.

Bizim hüzünlerimize aldırmadan

gökyüzü mavi kalmayı sürdürüyor.

Samanyolu’na bakıyorum bazen.

Bir isim ancak bu kadar şiir olabilir.

Uçsuz bucaksız bir akış,

karanlıkta parlayan beyaz 

bir iz.

Biz o izde

küçücük bir noktayız.

Güneş ısıtır,

Ay geceleri omzumuza serinlik bırakır.

Dünya döner,

biz de onunla döneriz.

Yeriz, içeriz,

barınacak bir çatı ararız.

Uyuruz, uyanırız,

çalışır, yoruluruz.

Adımıza “insanoğlu” denmiş.

Doğar, büyür,

zamanla ağırlaşırız.

Saçlara ak düşer,

ellerde damarlar belirginleşir.

Ve bir gün

sessizce çekiliriz kenara.

Ama aradaki yol

kolay değildir.

Sevda için dağları deleriz,

bir çift göz uğruna

şehir değiştiririz.

İnandığımız fikirler için

sesimizi yükseltir,

bazen yalnız kalırız.

Belimizde cesaret,

yakamızda bir çiçek taşırız.

Hem sertizdir

hem narin.

Şarkı severiz,

türkü severiz.

Bir melodide

koca bir ömrü saklayabiliriz.

Yanık bir ezgi

birdenbire

çocukluğa götürür bizi.

Toprak…

İnsan hangi şehirde yaşarsa yaşasın

içinde bir memleket taşır.

Bir dağ silueti,

bir dere kenarı,

bir rüzgâr kokusu.

Memleket dediğin

sevgilinin bakışı gibidir;

uzaktan bile içini ısıtır.

Bakmaya doyamazsın.

Ama yine de

içimde bir yangın var.

Bunca zenginliğe,

bunca göğe,

bunca denize rağmen

aydınlık yarınları özlüyorum.

Eşitliğin gölgesinde yürümeyi,

özgürlüğün rüzgârını hissetmeyi,

adaletin terazisinin şaşmadığı günleri.

Çünkü insan

sadece yaşamakla yetinmez;

daha iyi bir yarın düşler.

Çocuğunun gözünde

korku değil umut görmek ister.

Sokakların güvenli,

sözlerin dürüst,

emeğin karşılığının tam olduğu bir ülke hayal eder.

Yaş kemâle erince

şunu anlıyor insan:

Kâinat büyük,

ömür kısa.

Ama yürek

ikisine de meydan okuyacak kadar derin.

Bir yanım yıldızlara bakar,

bir yanım çocukluğun dar sokağında dolaşır.

Bir yanım susar,

bir yanım hâlâ konuşur.

İşte ben buyum

geçmişiyle barışmaya çalışan,

geleceği özleyen,

memleket kokusunu içine çeken,

eşitlik ve özgürlük kelimelerini

yüreğinde taşıyan

bir insan.

Ve içimdeki ses hâlâ diyor ki:

Dünya dönüyorsa

umut da döner.

Gece uzunsa

elbet sabah da vardır.

Macit CÜNÜNOĞLU